Czym sa phrasal verbs i dlaczego sa takie wazne
Phrasal verbs (czasowniki frazowe) to polaczenia czasownika z przyimkiem lub przyslowkiem, ktore tworza nowe, czesto nieoczywiste znaczenie. Na przyklad give up nie znaczy "dawac do gory", ale "poddawac sie". To wlasnie ta nieprzewidywalnosc sprawia, ze phrasal verbs sa tak trudne dla Polakow.
Dlaczego warto sie ich uczyc? Bo native speakerzy uzywaja ich w kazdym zdaniu. Zamiast formalnego discover powiedza find out, zamiast continue - go on, zamiast tolerate - put up with. Bez znajomosci phrasal verbs nie zrozumiesz filmow, piosenek ani codziennych rozmow.
Trzy typy phrasal verbs:
- Rozdzielne (separable) - dopelnienie moze byc miedzy czasownikiem a partykula: turn off the light = turn the light off
- Nierozdzielne (inseparable) - dopelnienie zawsze po partykule: look after the baby (NIE: look the baby after)
- Bez dopelnienia (intransitive) - nie wymagaja dopelnienia: wake up, break down, show up
Wskazowka:
Nie probuj tlumczyc phrasal verbs slowo po slowie! Ucz sie ich jako calych jednostek, tak jak uczysz sie nowych slowek. Wiecej porad o nauce slownictwa znajdziesz w artykule angielski od podstaw.
Top 15 phrasal verbs z GET
Czasownik get jest jednym z najbardziej uniwersalnych czasownikow w angielskim. W polaczeniu z roznymi partykylami tworzy dziesiatki phrasal verbs. Ponizej znajdziesz 15 najwazniejszych, ktore musisz znac.
Phrasal verbs z GET:
- get up - wstawac: I get up at 7 AM every day.
- get on - wsiadac / dogadywac sie: Get on the bus. / We get on really well.
- get off - wysiadac: Get off at the next stop.
- get over - pokonac / dojsc do siebie: She got over the flu quickly.
- get along (with) - byc w dobrych relacjach: I get along with my neighbours.
- get back - wrocic: When did you get back from holiday?
- get by - radzic sobie (finansowo): We get by on a small salary.
- get away - uciec / wyjechac: Let's get away for the weekend.
- get through - przejsc przez / dodzwonic sie: I can't get through to him.
- get rid of - pozbyc sie: I need to get rid of these old clothes.
- get out - wyjsc / wyciagnac: Get out of the car!
- get into - wsiesc / zainteresowac sie: She got into yoga last year.
- get down - zejsc / przygnebic: Don't let it get you down.
- get together - zebrac sie / spotkac sie: Let's get together this weekend.
- get across - przekazac (informacje): I couldn't get my point across.
Phrasal verbs z get sa szczegolnie wazne na poziomie B2, gdzie egzaminatorzy oczekuja ich bieglego uzywania w kontekscie.
Top 15 phrasal verbs z TAKE, MAKE i PUT
Kolejna grupa niezbednych phrasal verbs opiera sie na czasownikach take, make i put. Sa one rownie czeste jak phrasal verbs z get i pojawiaja sie zarowno w codziennych rozmowach, jak i na egzaminach, w tym na liscie phrasal verbs B2.
Phrasal verbs z TAKE:
- take off - zdejmowac / startowac (samolot): Take off your shoes. / The plane took off on time.
- take up - zaczac (hobby): I took up swimming last month.
- take on - przyjac (zadanie/pracownika): She took on too much work.
- take over - przejac (kontrole): A new manager took over the department.
- take after - byc podobnym do: She takes after her mother.
Phrasal verbs z MAKE:
- make up - wymyslac / pogodzic sie / malowac: They made up after the fight.
- make out - zrozumiec / rozczytac: I can't make out what he's saying.
- make up for - nadrabiac: I'll make up for lost time.
- make of - byc zdania: What do you make of the new policy?
- make for - zmierzac do: Let's make for the exit.
Phrasal verbs z PUT:
- put off - odlozyc na pozniej / zniechcic: Don't put off your homework.
- put on - zakladac (ubranie) / przybierac (wage): Put on your jacket.
- put up with - znosic / tolerowac: I can't put up with this noise.
- put out - gasic / publikowac: The firefighters put out the fire.
- put away - odkladac na miejsce: Put your toys away.
Top 15 phrasal verbs z GO, COME, LOOK i TURN
Ta ostatnia grupa phrasal verbs obejmuje cztery kolejne bardzo czeste czasowniki bazowe. Znajomosc tych phrasal verbs to roznica miedzy szkolnym angielskim a naturalnym, plynnym jezykiem.
Phrasal verbs z GO i COME:
- go on - kontynuowac / dziac sie: What's going on?
- go out - wychodzic (na miasto): Let's go out for dinner.
- go through - przezywac / przegladac: She went through a difficult time.
- go off - wybuchac / psucsie: The alarm went off at 5 AM.
- come up - pojawic sie: Something came up, I can't make it.
- come across - natknac sie: I came across an old photo.
- come up with - wymyslec: She came up with a great idea.
Phrasal verbs z LOOK i TURN:
- look for - szukac: I'm looking for my glasses.
- look after - opiekowac sie: Can you look after my dog?
- look forward to - oczekiwac z niecierpliwoscia: I look forward to meeting you.
- look into - zbadac: The police are looking into the matter.
- turn on/off - wlaczac/wylaczac: Turn off the light.
- turn out - okazac sie: It turned out to be a mistake.
- turn up - pojawic sie / podglosnic: He turned up late as usual.
- turn down - odrzucic / sciszyc: She turned down the offer.
Wskazowka:
Zwroc uwage, ze wiele phrasal verbs ma kilka znaczen. Na przyklad go off moze znaczyc "wybuchac" (bomba), "dzwonic" (alarm), "psucsie" (jedzenie) lub "odejsc". Kontekst zdania zawsze wskazuje prawidlowe znaczenie.
Jak skutecznie uczyc sie phrasal verbs
Nauka phrasal verbs moze byc frustrujaca, bo jest ich bardzo duzo i czesto sa nielogiczne. Ale sa sprawdzone metody, ktore znacznie przyspieszaja ten proces. Oto najskuteczniejsze strategie nauki phrasal verbs.
5 skutecznych metod nauki:
- Grupowanie wg tematu - zamiast uczyc sie wszystkich phrasal verbs z get, naucz sie tych zwiazanych z podrozami, potemp raca itd.
- Fiszki z kontekstem - na fiszce zapisz pelne zdanie, nie samo tlumaczenie. I need to get up early tomorrow zapamietasz lepiej niz get up = wstawac
- Seriale i filmy - ogladaj z angielskimi napisami i notuj kazdy phrasal verb, ktory uslyszysz. To najlepsza metoda nauki w kontekscie
- Pisz dziennik - codziennie napisz 3-5 zdan uzywajac nowych phrasal verbs. Tworzenie wlasnych zdan zmusza mozg do aktywnego przetwarzania
- Rozwiazuj quizy - regularne testowanie to klucz do zapamietania. Wyprobuj nasz quiz z phrasal verbs
Wskazowka:
Ucz sie 5 nowych phrasal verbs tygodniowo i powtarzaj wczesniejsze co kilka dni. Lepiej znac 50 phrasal verbs dobrze niz 200 powierzchownie. Regularnosc jest wazniejsza niz ilosc.
Phrasal verbs na egzaminach - co musisz wiedziec
Phrasal verbs pojawiaja sie na wszystkich waznych egzaminach z angielskiego - od egzaminu osmoklasisty, przez mature, po egzaminy Cambridge. Oto, czego mozesz sie spodziewac i jak sie przygotowac.
Phrasal verbs na egzaminach:
- Egzamin osmoklasisty - podstawowe phrasal verbs (get up, wake up, put on, turn on). Wystarczy znac okolo 20-30 najprostszych
- Matura podstawowa - phrasal verbs w tekstach do czytania i w zadaniach leksykalnych. Warto znac 40-50 najczestszych
- Matura rozszerzona - phrasal verbs w uzupelnianiu luk, paraafrazowaniu i wypowiedziach pisemnych. Potrzebujesz 60-80+
- FCE (B2 First) - phrasal verbs to jeden z kluczowych elementow testu z Use of English
Typowe zadanie egzaminacyjne:
Uzupelnij zdanie odpowiednim phrasal verb:
She _____ _____ (wynalazla/wymyslila) a brilliant solution to the problem.
Odpowiedz: came up with
I need to _____ _____ (pozbyc sie) these old magazines.
Odpowiedz: get rid of
Wiecej wskazowek egzaminacyjnych znajdziesz w artykule angielski w pracy oraz w naszym poradniku o phrasal verbs na poziomie B2.
