Podstawowa zasada — some i any
Oto główna reguła, od której zaczynamy:
- Some — używamy w zdaniach twierdzących (+)
- Any — używamy w przeczeniach (-) i pytaniach (?)
Oba słowa oznaczają trochę, kilka, jakieś i łączą się z rzeczownikami niepoliczalnymi oraz policzalnymi w liczbie mnogiej:
Zdania twierdzące → some:
I have some friends in London. — Mam kilku znajomych w Londynie.
There is some milk in the fridge. — W lodówce jest trochę mleka.
She bought some flowers. — Kupiła jakieś kwiaty.
Przeczenia → any:
I don't have any friends in London. — Nie mam żadnych znajomych w Londynie.
There isn't any milk in the fridge. — W lodówce nie ma mleka.
She didn't buy any flowers. — Nie kupiła żadnych kwiatów.
Pytania → any:
Do you have any friends in London? — Czy masz jakichś znajomych w Londynie?
Is there any milk? — Czy jest mleko?
Did she buy any flowers? — Czy kupiła jakieś kwiaty?
Ta zasada działa w 90% przypadków. Reszta to wyjątki, które omawiamy poniżej.
Wyjątek 1 — some w pytaniach (oferty i prośby)
Używamy some (nie any) w pytaniach, gdy:
1. Oferujemy coś (offers):
- Would you like some coffee? — Chcesz kawę?
- Can I get you some water? — Mogę ci przynieść wodę?
- Would you like some cake? — Chcesz ciasta?
2. Prosimy o coś (requests):
- Can I have some sugar, please? — Czy mogę prosić cukier?
- Could you lend me some money? — Czy mógłbyś mi pożyczyć pieniądze?
Bo w tych pytaniach spodziewamy się odpowiedzi tak lub zachęcamy do powiedzenia tak. To nie jest neutralne pytanie — to zaproszenie lub prośba.
Jeśli pytanie zaczyna się od Would you like...?, Can I have...? lub Could you...? — użyj some.
Wyjątek 2 — any w zdaniach twierdzących
Any może pojawić się w zdaniach twierdzących, gdy oznacza każdy, jakikolwiek, dowolny:
- You can sit in any chair. — Możesz usiąść na dowolnym krześle.
- Any student can answer this question. — Każdy uczeń potrafi odpowiedzieć na to pytanie.
- Call me any time. — Dzwoń do mnie o dowolnej porze.
W tym znaczeniu any nie jest żaden ani jakiś — jest jakikolwiek / dowolny. Zwróć uwagę na różnicę:
- I don't have any pen. — Nie mam żadnego długopisu. (przeczenie)
- Take any pen you want. — Weź jakikolwiek długopis. (twierdzenie = dowolny)
Any w tym znaczeniu spotkasz też po if:
- If you have any questions, ask me. — Jeśli masz jakiekolwiek pytania, zapytaj mnie.
Something, anything, somebody, anybody — złożenia
Zasada some/any rozciąga się na złożenia (compound words):
| Some- (twierdzenie) | Any- (przeczenie/pytanie) | Znaczenie |
|---|---|---|
| something | anything | coś / nic / cokolwiek |
| somebody / someone | anybody / anyone | ktoś / nikt / ktokolwiek |
| somewhere | anywhere | gdzieś / nigdzie / gdziekolwiek |
Przykłady:
- I want to tell you something. — Chcę ci coś powiedzieć. (twierdzenie)
- I don't want anything. — Niczego nie chcę. (przeczenie)
- Is anybody home? — Czy ktoś jest w domu? (pytanie)
- Someone is at the door. — Ktoś jest przy drzwiach. (twierdzenie)
Wyjątki działają tak samo:
- Oferta: Would you like something to drink?
- Dowolność: Anybody can do it. (= każdy może)
Istnieją też formy z no-: nothing, nobody, nowhere — działają jak zdanie z przeczeniem, ale bez not: I have nothing. = I don't have anything.
Some i any z policzalnymi i niepoliczalnymi
Zarówno some, jak i any łączą się z:
Rzeczownikami niepoliczalnymi (uncountable):
- I need some water.
- Is there any sugar?
- We don't have any time.
Rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej:
- I bought some apples.
- Are there any eggs?
- She doesn't have any siblings.
*I need some book. (liczba pojedyncza!)
I need a book. lub I need some books.
Więcej o policzalnych i niepoliczalnych przeczytasz w artykule much, many, a lot of, a o konstrukcji there is/are w artykule there is i there are.
Ćwiczenie mentalne — some czy any?
Spróbuj samodzielnie wybrać some lub any w poniższych zdaniach, a potem sprawdź odpowiedzi:
- I have ___ good news for you.
- Do you want ___ help?
- She didn't eat ___ breakfast.
- Would you like ___ tea?
- ___ child can learn to swim.
- Is there ___ milk left?
- I saw ___ interesting photos online.
- He doesn't know ___ English.
Odpowiedzi:
- some — twierdzenie
- some — oferta pomocy (oczekujemy tak)
- any — przeczenie
- some — oferta
- any — każde dziecko (= jakiekolwiek)
- any — zwykłe pytanie
- some — twierdzenie
- any — przeczenie
Chcesz więcej ćwiczeń? Sprawdź quiz some vs any.