Czym jest przedimek (article) w angielskim?
Przedimek (article) to krótkie słówko, które stawiamy przed rzeczownikiem. W angielskim mamy trzy przedimki:
- a — przedimek nieokreślony (przed spółgłoską)
- an — przedimek nieokreślony (przed samogłoską)
- the — przedimek określony
Istnieje też tzw. zero article — sytuacja, w której nie stawiamy żadnego przedimka.
W języku polskim przedimki nie istnieją, dlatego są jednym z najtrudniejszych tematów dla Polaków. Tam, gdzie Polak powie po prostu pies, Anglik musi zdecydować: a dog, the dog czy po prostu dogs?
Zadaj sobie pytanie: Czy rozmówca wie, o czym mówię? Jeśli tak — użyj the. Jeśli nie (wspominasz o czymś po raz pierwszy) — użyj a/an. Jeśli mówisz ogólnie — nie stawiaj przedimka.
Przedimki mogą wydawać się drobiazgiem, ale błędy w ich użyciu brzmią nienaturalnie dla native speakerów. Warto je opanować już na początku nauki angielskiego.
A vs an — przedimek nieokreślony (indefinite article)
Przedimki a i an to ten sam przedimek — nieokreślony. Wybór między nimi zależy od dźwięku, a nie litery:
- a — przed dźwiękiem spółgłoskowym: a cat, a book, a university (/juːnɪ.../ zaczyna się od /j/)
- an — przed dźwiękiem samogłoskowym: an apple, an hour (/aʊər/ — h jest nieme!), an umbrella
*an university (zaczyna się od /j/, nie samogłoski)
a university
*a hour (h jest nieme, dźwięk samogłoskowy)
an hour
Kiedy używamy a/an?
- Wspominamy o czymś po raz pierwszy: I saw a dog in the park. — Widziałem psa w parku. (rozmówca nie wie, jakiego psa)
- Mówimy o jednym z wielu: She is a teacher. — Jest nauczycielką. (jedną z wielu)
- Znaczenie "jeden": Can I have a coffee? — Poproszę kawę. (jedną)
A/an używamy tylko z rzeczownikami policzalnymi w liczbie pojedynczej. Nie powiemy: *a water (niepoliczalny) ani *a dogs (liczba mnoga). Więcej o rzeczownikach policzalnych i niepoliczalnych w artykule o countable i uncountable nouns.
Kiedy the — przedimek określony (definite article)
The to przedimek określony — używamy go, gdy mówimy o czymś konkretnym, co obie strony rozmowy identyfikują:
1. Wspomniano wcześniej:
- I saw a dog. The dog was very friendly. — Widziałem psa. (Jakiego? Nowego). Ten pies był bardzo przyjazny. (Ten, o którym mówię.)
2. Jest tylko jeden taki obiekt:
- The sun is shining. — Słońce świeci. (jest jedno słońce)
- The Moon orbits the Earth. — Księżyc krąży wokół Ziemi.
- Open the door. — Otwórz drzwi. (te w pokoju, wiadomo które)
3. Określony przez kontekst lub doprecyzowanie:
- The book on the table is mine. — Ta książka na stole jest moja. (doprecyzowana: ta na stole)
- The teacher was angry. — Nauczyciel był zły. (wiadomo który — nasz nauczyciel)
4. Z przymiotnikami w stopniu najwyższym i liczbami porządkowymi:
- She is the best student. — Jest najlepszą uczennicą.
- This is the first time. — To pierwszy raz.
5. Z nazwami unikalnymi: nazwy rzek (the Thames), oceanów (the Atlantic), łańcuchów górskich (the Alps), krajów w liczbie mnogiej (the Netherlands), gazet (the Times).
Jeśli możesz wskazać palcem, o co chodzi, lub powiedzieć "ten konkretny" — potrzebujesz the. Jeśli mówisz "jakiś" lub "jeden z wielu" — użyj a/an.
Kiedy bez przedimka — zero article
Nie zawsze potrzebujemy przedimka. Zero article to sytuacja, w której przed rzeczownikiem nie stawiamy ani a/an, ani the:
1. Rzeczowniki niepoliczalne i abstrakcyjne (ogólnie):
- Water is essential for life. — Woda jest niezbędna do życia. (ogólnie)
- Love is beautiful. — Miłość jest piękna. (ogólnie)
- I like music. — Lubię muzykę. (ogólnie)
2. Rzeczowniki policzalne w liczbie mnogiej (ogólnie):
- Dogs are loyal animals. — Psy to wierne zwierzęta. (ogólnie)
- Books are important. — Książki są ważne.
3. Nazwy własne: imiona (John), kraje (Poland, France — ale: the USA, the UK), miasta (Warsaw), języki (English):
- I live in Poland. (nie: *the Poland)
- She speaks English. (nie: *the English)
4. Posiłki, sporty, przedmioty szkolne:
- I have breakfast at 7. — Jem śniadanie o 7.
- He plays football. — Gra w piłkę.
- I study maths. — Uczę się matematyki.
5. Wyrażenia z go to: go to school, go to work, go to bed, go home
Uwaga: gdy dodamy szczegół, wracamy do the: I like the music in this film. (konkretna muzyka). Więcej o policzalności rzeczowników przeczytasz w artykule o some i any.
Najczęstsze błędy Polaków z przedimkami
Polacy popełniają typowe błędy z przedimkami, ponieważ w naszym języku nie istnieje taki koncept. Oto najważniejsze z nich:
*I have cat.
I have a cat.
*I live in the Poland.
I live in Poland.
*I speak the English.
I speak English.
*I need an information.
I need some information.
*She is the teacher. (mając na myśli: z zawodu)
She is a teacher.
Pamiętaj, że native speakerzy słyszą te błędy i mogą utrudniać zrozumienie. Warto poświęcić czas na opanowanie przedimków — szczególnie przed egzaminem ósmoklasisty, gdzie są częstym tematem zadań.
Więcej o typowych błędach gramatycznych przeczytasz w artykule najczęstsze błędy w Present Simple.
Ćwiczenia z przedimkami — sprawdź się!
Spróbuj uzupełnić poniższe zdania właściwym przedimkiem (a, an, the) lub zostaw puste miejsce (zero article):
1. I saw ___ interesting film yesterday. → an (po raz pierwszy wspominam o filmie + samogłoska)
2. ___ film was about ___ love. → The film (wspomniany wcześniej), -- love (ogólnie)
3. She is ___ doctor. → a (zawód — jedna z wielu lekarek)
4. ___ water in this glass is cold. → The (konkretna woda — ta w szklance)
5. I go to ___ school every day. → -- (zero article z go to school)
6. ___ Eiffel Tower is in ___ Paris. → The Eiffel Tower (unikalna budowla), -- Paris (miasto)
7. Can I have ___ cup of ___ tea? → a cup (jedna filiżanka), -- tea (niepoliczalny)
8. ___ children love ___ ice cream. → -- children (ogólnie), -- ice cream (ogólnie)
Gdy wahasz się między a a the, zadaj sobie pytanie: Czy mogę powiedzieć "ten konkretny"? Jeśli tak — the. Jeśli chodzi o "jakiś, jeden z wielu" — a/an. Jeśli mówisz ogólnie o kategorii — nie stawiaj nic.
Regularna praktyka jest kluczem do opanowania przedimków. Czytaj angielskie teksty i zwracaj uwagę, kiedy pojawia się the, a kiedy a/an — z czasem zacznie to być intuicyjne.