U lekarza – at the doctor's
Wizyta u lekarza za granica moze byc stresujaca, dlatego warto znac podstawowe slownictwo medyczne i zwroty uzywane w gabinecie:
Personel medyczny (medical staff):
- doctor / physician – lekarz
- GP (General Practitioner) – lekarz pierwszego kontaktu
- specialist – specjalista
- surgeon – chirurg
- dentist – dentysta
- nurse – pielegniarka / pielgniarz
- pharmacist – farmaceuta, aptekarz
- paramedic – ratownik medyczny
Miejsca (medical places):
- hospital – szpital
- clinic / surgery (UK) – przychodnia
- emergency room (ER) / A&E (UK) – izba przyjec
- pharmacy / chemist's (UK) – apteka
- waiting room – poczekalnia
Umawianie wizyty:
- I'd like to make an appointment. – Chcialbym/chcialabym umowic sie na wizyte.
- When is the earliest available appointment? – Kiedy jest najwczesniejszy dostepny termin?
- Is the doctor available today? – Czy lekarz jest dostepny dzisiaj?
W Wielkiej Brytanii system zdrowia to NHS (National Health Service) – publiczna opieka zdrowotna. W USA wiekszosc ludzi korzysta z prywatnego ubezpieczenia (health insurance). Jesli podrozujesz, zawsze zabierz karte EHIC/GHIC lub wykup ubezpieczenie!
Aby opisac, co Ci dolega, musisz znac nazwy czesci ciala. Sprawdz nasz artykul o czesciach ciala po angielsku, ktory pomoze Ci wskazac lekarzowi dokladne miejsce bolu.
Objawy i choroby – symptoms and illnesses
Umiejetnosc opisania objawow to najwazniejsza umiejetnosc w kontekscie zdrowia po angielsku. Oto lista najczestszych objawow i chorob:
Objawy (symptoms):
- headache – bol glowy
- stomachache / tummy ache – bol brzucha
- toothache – bol zeba
- backache – bol plecow
- sore throat – bol gardla
- runny nose – katar
- cough – kaszel
- fever / temperature – goraczka
- dizziness – zawroty glowy
- nausea – nudnosci
- rash – wysypka
- swelling – opuchlizna, obrzek
Choroby (illnesses/diseases):
- cold – przezienienie
- flu / influenza – grypa
- allergy – alergia
- infection – infekcja, zakazenie
- food poisoning – zatrucie pokarmowe
- diabetes – cukrzyca
- asthma – astma
- heart disease – choroba serca
Jak opisac objawy lekarzowi:
- I have a terrible headache. – Mam straszny bol glowy.
- I've been coughing for three days. – Kasle od trzech dni.
- I feel dizzy and nauseous. – Kreci mi sie w glowie i mam mdlosci.
- It hurts when I swallow. – Boli mnie, gdy polykam.
Zwroc uwage na konstrukcje: uzywamy I have a... z objawami (I have a headache) oraz I feel... z przymiotnikami (I feel dizzy). Wiecej o konstrukcjach gramatycznych znajdziesz w artykule o have got vs have.
Leki i leczenie – medicine and treatment
Po diagnozie lekarz zaleci leczenie. Oto slownictwo zwiazane z lekami i procedurami medycznymi:
Leki (medicine/medication):
- medicine / medication – lekarstwo, lek
- pill / tablet – tabletka
- capsule – kapsula
- syrup – syrop
- ointment / cream – masc / krem
- drops – krople (eye drops – krople do oczu)
- painkiller – srodek przeciwbolowy
- antibiotic – antybiotyk
- prescription – recepta
- over-the-counter medicine – lek bez recepty
Procedury i badania (procedures and tests):
- blood test – badanie krwi
- X-ray – przeswietlenie, rentgen
- injection / shot – zastrzyk
- vaccination – szczepienie
- surgery / operation – operacja
- bandage – bandaz
- plaster (UK) / Band-Aid (US) – plaster
- stitches – szwy
Instrukcje lekarza:
- Take two tablets three times a day. – Bierz dwie tabletki trzy razy dziennie.
- Apply the cream twice a day. – Nakaldaj krem dwa razy dziennie.
- You need to rest for a few days. – Musisz odpoczywac przez kilka dni.
- Drink plenty of fluids. – Pij duzo plynow.
Jesli masz alergie na jakis lek, koniecznie powiedz o tym lekarzowi: "I'm allergic to penicillin" (jestem uczulony/a na penicyline). To moze uratowac Ci zycie! Nosic te informacje warto tez na karcie w portfelu.
Slownictwo medyczne czesto laczy sie z jedzeniem po angielsku – np. alergie pokarmowe, diety i zdrowe odzywianie.
Zdrowy styl zycia – healthy lifestyle
Zdrowie to nie tylko wizyty u lekarza. Coraz czesciej mowimy o zdrowym stylu zycia i profilaktyce. Oto przydatne slownictwo:
Aktywnosc fizyczna (physical activity):
- to exercise / to work out – cwiezyc
- to stay fit – utrzymywac forme
- to go to the gym – chodzic na silownie
- to do yoga – cwiezyc joge
- to go for a run – isc pobiegac
- to stretch – rozciagac sie
Dieta i odzywianie (diet and nutrition):
- balanced diet – zbilansowana dieta
- to eat healthily – jesc zdrowo
- junk food – smieszowe jedzenie, fast food
- vitamins – witaminy
- protein – bialko
- carbohydrates – weglowodany
- organic food – zywnosc ekologiczna
Zdrowe nawyki (healthy habits):
- to get enough sleep – wysypiac sie
- to drink plenty of water – pic duzo wody
- to avoid stress – unikac stresu
- to quit smoking – rzucic palenie
- to have regular check-ups – robic regularne badania
- mental health – zdrowie psychiczne
- well-being – dobrostan, samopoczucie
Przyklady zdan:
- I try to exercise at least three times a week. – Staram sie cwiezyc co najmniej trzy razy w tygodniu.
- She follows a balanced diet rich in vegetables. – Ona stosuje zbilansowana diete bogata w warzywa.
- Getting enough sleep is essential for good health. – Wysypianie sie jest kluczowe dla dobrego zdrowia.
Temat zdrowego zycia czesto pojawia sie na egzaminach ustnych i pisemnych. Wiecej o pisaniu na egzaminie znajdziesz w artykule o pisaniu emaili po angielsku.
Zwroty u lekarza – useful phrases at the doctor's
Na koniec poznaj gotowe zwroty na wizyte u lekarza, ktore mozesz wykorzystac w prawdziwej sytuacji:
Pacjent (patient):
- I don't feel well. – Nie czuje sie dobrze.
- I've been feeling unwell for a week. – Zle sie czuje od tygodnia.
- I have a pain in my chest. – Mam bol w klatce piersiowej.
- The pain is sharp / dull / constant. – Bol jest ostry / tepy / ciagly.
- I'm allergic to... – Jestem uczulony/a na...
- I take regular medication for... – Biore stale leki na...
- How long will the treatment take? – Jak dlugo potrwa leczenie?
Lekarz (doctor):
- What seems to be the problem? – Co sie stalo? / Na co Pan/Pani skarzy?
- How long have you had these symptoms? – Jak dlugo ma Pan/Pani te objawy?
- Does it hurt when I press here? – Czy boli, kiedy tu nacisne?
- I'll prescribe some medication. – Przepisze jakies leki.
- You should take it easy for a few days. – Powinien Pan / Powinna Pani odpoczywac przez kilka dni.
- Come back if the symptoms persist. – Prosze wrocic, jesli objawy nie ustapa.
Przykladowy dialog u lekarza:
Doctor: Good morning. What seems to be the problem?
Patient: I've had a terrible sore throat and a cough for three days. I also have a fever.
Doctor: Let me take a look. Open your mouth, please. I see your throat is red and swollen. I'll prescribe you some antibiotics. Take one tablet twice a day after meals.
Patient: How long should I take them?
Doctor: For seven days. And make sure to drink plenty of fluids and get some rest.
Przed podroiagaosza za granice przygotuj krotka notatke po angielsku z informacjami o swoich alergiach, stalych lekach i chorobach przewleklych. W razie naglosci bedzie to nieoceniona pomoc dla lekarzy.
Jesli planujesz podoz i chcesz byc przygotowany na rozne sytuacje, sprawdz tez angielski w podrozy oraz rozmowki na wakacje.