Czasowniki nieregularne na egzaminie osmoklasisty - co musisz wiedziec
Egzamin osmoklasisty z jezyka angielskiego sklada sie z zadan sprawdzajacych rozumienie ze sluchu, rozumienie tekstu czytanego, znajomosc srodkow jezykowych oraz wypowiedz pisemna. Czasowniki nieregularne pojawiaja sie w kazdej z tych czesci - zarowno w tekstach do czytania i sluchania, jak i w zadaniach gramatycznych, gdzie trzeba uzupelnic zdanie wlasciwa forma czasownika.
W czesci sprawdzajacej znajomosc srodkow jezykowych czesto pojawia sie zadanie typu "uzupelnij luki", gdzie musisz wpisac prawidlowa forme przeszla czasownika. Bez znajomosci irregular verbs stracisz cenne punkty!
Wymagania egzaminacyjne obejmuja poziom A2/A2+ wedlug Europejskiego Systemu Opisu Ksztalcenia Jezykowego (ESOKJ). Oznacza to, ze musisz znac podstawowe czasy gramatyczne, w tym Past Simple, ktory wymaga znajomosci form przeszlych czasownikow nieregularnych.
Na egzaminie osmoklasisty nie wystarczy rozpoznawac czasowniki nieregularne - musisz umiec je aktywnie uzywac w zdaniach. Dlatego tak wazne jest nie tylko zapamietanie trzech form, ale takze cwiczenie ich w kontekscie zdan i krotkich tekstow.
Wiecej o formacie egzaminu i jego wymaganiach gramatycznych przeczytasz na stronach egzamin osmoklasisty oraz gramatyka na egzamin osmoklasisty.
40 najwazniejszych czasownikow nieregularnych - lista z trzema formami
Ponizej znajdziesz 40 czasownikow nieregularnych, ktore najczesciej pojawiaja sie na egzaminie osmoklasisty. Pogrupowalismy je wedlug czestosci wystepowania na egzaminach z ostatnich lat.
Grupa 1: Top 15 - absolutne minimum (wystepuja prawie co roku)
| Bezokolicznik | Past Simple | Past Participle | Tlumaczenie |
|---|---|---|---|
| be | was/were | been | byc |
| have | had | had | miec |
| do | did | done | robic |
| go | went | gone | isc, jechac |
| get | got | got | dostawac |
| make | made | made | robic, tworzyc |
| say | said | said | mowic, powiedziec |
| take | took | taken | brac |
| come | came | come | przychodzic |
| see | saw | seen | widziec |
| know | knew | known | wiedziec, znac |
| think | thought | thought | myslec |
| give | gave | given | dawac |
| find | found | found | znajdowac |
| tell | told | told | mowic (komus) |
Grupa 2: Bardzo wazne - czesto na egzaminie (15 czasownikow)
| Bezokolicznik | Past Simple | Past Participle | Tlumaczenie |
|---|---|---|---|
| write | wrote | written | pisac |
| read | read | read | czytac |
| speak | spoke | spoken | mowic |
| buy | bought | bought | kupowac |
| eat | ate | eaten | jesc |
| drink | drank | drunk | pic |
| run | ran | run | biegac |
| leave | left | left | opuszczac, wychodzic |
| feel | felt | felt | czuc |
| keep | kept | kept | trzymac, zachowywac |
| begin | began | begun | zaczynac |
| meet | met | met | spotykac |
| put | put | put | klasc |
| stand | stood | stood | stac |
| sit | sat | sat | siedziec |
Grupa 3: Warto znac - pojawiaja sie regularnie (10 czasownikow)
| Bezokolicznik | Past Simple | Past Participle | Tlumaczenie |
|---|---|---|---|
| break | broke | broken | lamac |
| bring | brought | brought | przynosic |
| catch | caught | caught | lapac |
| choose | chose | chosen | wybierac |
| cut | cut | cut | ciac, kroic |
| fly | flew | flown | latac |
| lose | lost | lost | tracic, przegrywac |
| send | sent | sent | wysylac |
| sleep | slept | slept | spac |
| win | won | won | wygrywac |
Zacznij nauke od Grupy 1 - te czasowniki pojawiaja sie na egzaminie prawie co roku. Gdy juz je opanujesz, przejdz do Grupy 2, a na koniec do Grupy 3. Pelna liste wszystkich czasownikow nieregularnych znajdziesz na stronie czasowniki nieregularne.
Najczestsze bledy polskich uczniow na egzaminie
Analiza arkuszy egzaminacyjnych i wynikow uczniow pokazuje, ze pewne bledy z czasownikami nieregularnymi powtarzaja sie co roku. Oto najczestsze pulapki, w ktore wpadaja osmoklasisci:
1. Uzywanie formy przeszlej po did/didn't
To absolutnie najczestszy blad na egzaminie. W przeczeniach i pytaniach w Past Simple uzywamy bezokolicznika, nie formy przeszlej:
*I didn't went to school.
I didn't go to school.
*Did you saw the film?
Did you see the film?
Zapamietaj zasade: did/didn't + bezokolicznik (ZAWSZE!). Nigdy nie lacz did/didn't z forma przeszla. Ten blad kosztuje bardzo duzo punktow na egzaminie.
2. Dodawanie -ed do czasownikow nieregularnych
Uczniowie czesto stosuja regule dodawania -ed do czasownikow, ktore sa nieregularne:
*I buyed a new book.
I bought a new book.
*She goed home.
She went home.
3. Mylenie Past Simple z Past Participle
Na egzaminie zdarza sie, ze uczniowie uzywaja trzeciej formy (Past Participle) zamiast drugiej (Past Simple) lub odwrotnie:
*I seen him yesterday.
I saw him yesterday.
Pamietaj: w Past Simple uzywamy drugiej formy (kolumna Past Simple w tabeli). Trzecia forma (Past Participle) jest potrzebna w Present Perfect.
4. Bledy w pisowni
Nawet jesli znasz prawidlowa forme, blad w pisowni moze kosztowac punkt. Najczesciej mylone:
- bought (nie *bougth ani *bougt)
- thought (nie *thougth)
- written (podwojne t, nie *writen)
- caught (nie *catched ani *caugth)
- said (nie *sayed ani *sayd)
Podczas nauki zapisuj formy reka - to pomaga zapamietac pisownie. Nie polegaj tylko na uczeniu sie "na sluch". Wiecej o typowych bledach przeczytasz w naszych cwiczeniach z czasownikow nieregularnych.
Jak cwiczyc - cwiczenia, quizy i metody nauki
Sama znajomosc listy to za malo - musisz aktywnie cwiczyc uzywanie czasownikow nieregularnych w roznych kontekstach. Oto najskuteczniejsze metody przygotowania do egzaminu:
1. Quizy online
Rozwiazywanie quizow to najszybszy sposob na sprawdzenie, czy naprawde znasz formy czasownikow. Polecamy nasze quizy:
- Quiz z czasownikow nieregularnych - sprawdz znajomosc wszystkich trzech form
- Quiz irregular verbs A2 - idealny na poziom egzaminu osmoklasisty
2. Uzupelnianie luk w zdaniach
Ten typ zadan najczesciej pojawia sie na egzaminie. Cwicz uzupelnianie zdan prawidlowa forma czasownika, np.:
Yesterday I ______ (go) to the cinema with my friends. (Odpowiedz: went)
She ______ (buy) a beautiful dress last week. (Odpowiedz: bought)
They didn't ______ (know) the answer. (Odpowiedz: know)
Zwroc uwage na ostatni przyklad - po didn't uzywamy bezokolicznika! Wiecej tego typu cwiczen znajdziesz na stronie cwiczenia z czasownikow nieregularnych.
3. Pisanie krotkich tekstow w Past Simple
Pisz codziennie 5-10 zdan o tym, co robiles/robilas wczoraj, uzywajac jak najwiecej czasownikow nieregularnych:
Yesterday I woke up at 7 AM. I ate breakfast and drank some tea. Then I went to school. I met my friend and we spoke about the weekend. After school I came home and did my homework.
4. Fiszki - klasyka, ktora dziala
Przygotuj fiszki: na jednej stronie bezokolicznik i tlumaczenie, na drugiej - Past Simple i Past Participle. Powtarzaj codziennie po 10-15 minut. Mozesz tez uzyc aplikacji typu Anki lub Quizlet.
5. Rozwiazywanie arkuszy egzaminacyjnych
Najlepsza metoda przygotowania to rozwiazywanie prawdziwych arkuszy CKE z poprzednich lat. Znajdziesz w nich autentyczne zadania, w ktorych pojawiaja sie czasowniki nieregularne. Wiecej porad znajdziesz w artykule o przygotowaniu do egzaminu osmoklasisty.
Tydzien 1: Naucz sie Grupy 1 (15 czasownikow). Codziennie rozwiazuj quiz i pisz 5 zdan.
Tydzien 2: Dodaj Grupe 2 (15 czasownikow). Powtarzaj wszystkie 30.
Tydzien 3: Dodaj Grupe 3 (10 czasownikow). Rozwiazuj arkusze egzaminacyjne.
Triki na szybkie zapamietywanie - mnemotechniki i wzorce
Czasowniki nieregularne wydaja sie chaotyczne, ale wiele z nich tworzy powtarzalne wzorce. Wykorzystaj to na swoich korzysc!
1. Grupuj wedlug brzmienia
Wiele czasownikow zmienia sie w podobny sposob. Ucz je razem:
- Grupa -ought/-aught: buy-bought-bought, bring-brought-brought, think-thought-thought, catch-caught-caught
- Grupa -ept/-eft/-elt: keep-kept-kept, sleep-slept-slept, leave-left-left, feel-felt-felt
- Grupa i-a-u: begin-began-begun, drink-drank-drunk, run-ran-run, sing-sang-sung
- Bez zmian: put-put-put, cut-cut-cut, read-read-read (uwaga: wymowa sie zmienia!)
2. Tworzenie rymowanek i piosenek
Powtarzaj grupy czasownikow jak rymowanke, np.:
Buy-bought-bought, bring-brought-brought,
Think-thought-thought - I learned a lot!
Keep-kept-kept, sleep-slept-slept,
Feel-felt-felt - all the tears I wept!
3. Metoda historyjek
Wymysl absurdalna historyjke z kilkoma czasownikami - im bardziej smieszna lub dziwna, tym lepiej zapamietas:
A fish flew to the shop, bought a hat, ate it, and ran away. The shopkeeper saw everything but said nothing.
4. Metoda kolorow
Przepisz tabele kolorami: bezokolicznik na niebiesko, Past Simple na czerwono, Past Participle na zielono. Wizualne rozroznienie pomaga w zapamietywaniu.
5. Powtorki w systemie Leitnera (fiszki)
Podziel fiszki na 3 pudelka: nowe, w trakcie nauki, opanowane. Codziennie powtarzaj fiszki z pudelka 1 i 2, a raz w tygodniu sprawdzaj pudelko 3. Czasowniki, ktore pomylisz, wracaja do pudelka 1.
Nie ucz sie alfabetycznie! Badania pokazuja, ze uczenie sie grupami wedlug wzorcow jest nawet 3x skuteczniejsze niz tradycyjne kowanie listy od A do Z. Pelna liste pogrupowana wedlug wzorcow znajdziesz na stronie czasowniki nieregularne.
Wskazowki na dzien egzaminu - jak nie stracic punktow
Znasz juz czasowniki, cwiczyles przez tygodnie - teraz pora na strategie egzaminacyjne, ktore pomoga Ci wykorzystac te wiedze na maksa.
1. Czytaj polecenie BARDZO uwaznic
Zanim uzupelnisz luke, sprawdz:
- Czy zdanie jest w czasie przeszlym (Past Simple) czy terazniejszym?
- Czy jest to zdanie twierdzace, przeczace czy pytajace?
- Czy w zdaniu jest did/didn't? (Jesli tak - uzyj bezokolicznika!)
Egzaminatorzy celowo umieszczaja zdania z didn't lub Did...?, zeby sprawdzic, czy uczeniebleznie uzyje formy przeszlej zamiast bezokolicznika. Np. She didn't ______ (go) there. - prawidlowa odpowiedz to go, NIE went!
2. Zwracaj uwage na kontekst czasowy
Szukaj wskazowek w zdaniu, ktore mowia o czasie:
- yesterday, last week, ago, in 2023 = Past Simple (uzyj formy przeszlej)
- every day, usually, often = Present Simple (uzyj bezokolicznika)
- already, just, ever, never, yet = Present Perfect (uzyj trzeciej formy)
3. Sprawdz pisownie
Jesli uzupelniasz luke reka, upewnij sie, ze pisownia jest prawidlowa. Najczesciej mylone na egzaminie: bought (nie *bougth), thought (nie *thougth), written (dwa t).
4. W wypowiedzi pisemnej uzywaj znanych form
Pisac maila lub opowiadanie na egzaminie, uzywaj tych czasownikow, ktorych jestes pewny. Jesli nie pamietasz formy przeszlej jakiegos czasownika, sprobuj uzyc synonimu lub przeformulowac zdanie.
Nie pamietasz caught? Napisz: The police found the thief. zamiast The police caught the thief.
5. Zostaw czas na sprawdzenie
Zaplanuj 5-10 minut na koniec egzaminu, zeby przejrzec wszystkie odpowiedzi. Czesto przy drugim czytaniu zauwaizysz bledy, ktore umknely za pierwszym razem.
6. Nie zostawiaj pustych luk
Jesli nie jestes pewny formy przeszlej, wpisz cos - nawet zgadnietie moze byc poprawne. Pusta luka to gwarantowane zero punktow.
Wiecej strategii egzaminacyjnych i porad znajdziesz w artykule gramatyka na egzaminie osmoklasisty.
Czasowniki nieregularne na egzaminie osmoklasisty to temat, ktory mozna opanowac w 2-3 tygodnie systematycznej nauki. Zacznij od najwazniejszych 15 czasownikow, cwicz codziennie z quizami i fiszkami, a na egzaminie pamietaj o zasadzie: did/didn't + bezokolicznik. Powodzenia!
