Krok 1 z 5 · Zasada
Przeczytaj zasadę i obejrzyj tabele. Ramki z napisem Zapamiętaj to najważniejsze reguły.
Na poziomie B2 musisz rozróżniać zdania definiujące (defining) i niedefiniujące (non-defining), a także wiedzieć, kiedy używać poszczególnych zaimków względnych.
Czym są zdania względne?
Relative Clauses to zdania podrzędne, które opisują lub identyfikują rzeczownik w zdaniu głównym. Łączą się ze zdaniem głównym za pomocą zaimków względnych (relative pronouns).
Na przykład w zdaniu "The woman who lives next door is a doctor", część "who lives next door" to relative clause, które opisuje "the woman".
Na poziomie B2 kluczowe jest rozróżnienie między dwoma typami: defining (definiujące) i non-defining (niedefiniujące).
Przykłady
The man who called you is my brother.
Mężczyzna, który do ciebie dzwonił, to mój brat.
This is the restaurant where we had dinner.
To jest restauracja, w której jedliśmy kolację.
I know a girl whose father is a famous actor.
Znam dziewczynę, której ojciec jest sławnym aktorem.
Zaimki względne (Relative Pronouns)
W języku angielskim używamy następujących zaimków względnych:
- who - dla osób (podmiot lub dopełnienie)
- which - dla rzeczy i zwierząt
- that - dla osób i rzeczy (tylko w defining clauses)
- whose - wyrażenie przynależności (czyj/czyja/czyje)
- where - dla miejsc
- when - dla czasu
Wybór zaimka zależy od tego, co opisujemy (osobę, rzecz, miejsce, czas) oraz od typu zdania względnego.
Przykłady
The teacher who taught me English was very patient.
Nauczyciel, który uczył mnie angielskiego, był bardzo cierpliwy.
The car which is parked outside belongs to my neighbour.
Samochód, który stoi na dworze, należy do mojego sąsiada.
That was the year when everything changed.
To był rok, kiedy wszystko się zmieniło.
Zdania definiujące (Defining Relative Clauses)
Defining relative clauses (zdania definiujące) identyfikują rzeczownik - bez nich zdanie nie ma pełnego sensu lub zmienia znaczenie. Kluczowe zasady:
- Nie używamy przecinków - zdanie względne jest nieodłączną częścią zdania
- Możemy użyć that zamiast who/which
- Możemy pominąć zaimek, gdy jest dopełnieniem (nie podmiotem)
Porównaj: "The book that I bought is interesting" - możemy pominąć "that": "The book I bought is interesting".
Przykłady
The woman that/who works here is my aunt.
Kobieta, która tu pracuje, to moja ciotka.
The film (that) we watched last night was boring.
Film, który oglądaliśmy wczoraj wieczorem, był nudny.
People who exercise regularly live longer.
Ludzie, którzy regularnie ćwiczą, żyją dłużej.
Zdania niedefiniujące (Non-defining Relative Clauses)
Non-defining relative clauses dostarczają dodatkowych informacji, które można usunąć bez zmiany głównego sensu zdania. Kluczowe zasady:
- Zawsze oddzielamy przecinkami - to najważniejsza różnica
- Nie używamy 'that' - tylko who, which, whose, where, when
- Nie pomijamy zaimka względnego
Non-defining clauses często podają dodatkowe informacje o nazwach własnych, np. "London, which is the capital of the UK, is very expensive."
Przykłady
My sister, who lives in London, is a lawyer.
Moja siostra, która mieszka w Londynie, jest prawniczką.
The Eiffel Tower, which was built in 1889, is 330 meters tall.
Wieża Eiffla, która została zbudowana w 1889 roku, ma 330 metrów.
Mr Smith, whose daughter is in my class, is a pilot.
Pan Smith, którego córka jest w mojej klasie, jest pilotem.
Kiedy używać 'that', a kiedy 'which'?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań na poziomie B2:
- that - używamy TYLKO w defining relative clauses (bez przecinków)
- which - używamy w obu typach, ale w non-defining jest OBOWIĄZKOWY
W praktyce, w defining clauses that jest częściej używane niż which w mowie potocznej i amerykańskim angielskim. W non-defining clauses zawsze używamy which, nigdy that.
Dodatkowo, that jest preferowane po: superlativach, all, everything, nothing, something, the only, the first/last.
Przykłady
This is the best film that I have ever seen. (defining - 'that' preferred after superlative)
To najlepszy film, jaki kiedykolwiek widziałem.
His new car, which cost a fortune, broke down yesterday. (non-defining - 'which' required)
Jego nowy samochód, który kosztował fortunę, zepsuł się wczoraj.
Everything that he said was true. ('that' after 'everything')
Wszystko, co powiedział, było prawdą.
Najczęstsze błędy
Oto typowe błędy w używaniu relative clauses na poziomie B2:
- Używanie that w non-defining clauses: "My mother, that is a teacher..." - ZILE
- Brak przecinków w non-defining clauses lub dodawanie ich w defining clauses
- Powtarzanie zaimka: "The man who I met him..." zamiast "The man who I met..."
- Pomijanie zaimka w non-defining clauses: "London, is the capital..." zamiast "London, which is the capital..."
- Mylenie whose z who's: "whose" = czyj, "who's" = who is
Przykłady
WRONG: Paris, that is in France, is beautiful. CORRECT: Paris, which is in France, is beautiful.
ŹLE: that w non-defining. DOBRZE: which w non-defining.
WRONG: The boy who I saw him was tall. CORRECT: The boy who I saw was tall.
ŹLE: podwojony zaimek (who + him). DOBRZE: The boy who I saw...
WRONG: The man whose is a doctor... CORRECT: The man whose wife is a doctor...
ŹLE: whose is... DOBRZE: whose + rzeczownik.
Krok 2 z 5 · Przykłady
Relative Clauses – przykłady zdań z tłumaczeniem
Kliknij głośnik, posłuchaj zdania i powtórz je na głos. Żółte tło pokazuje omawianą formę.
The hotel where we stayed was right on the beach.
Hotel, w którym mieszkaliśmy, był tuzy przy plaży.
She married a man whose family comes from Italy.
Wyszła za mężczyznę, którego rodzina pochodzi z Włoch.
The day when I graduated was the happiest day of my life.
Dzień, w którym ukończyłem studia, był najszczęśliwszym dniem mojego życia.
The book that you recommended was fantastic.
Książka, która poleciłeś, była fantastyczna.
My neighbour, who is 90 years old, still drives a car.
Mój sąsiad, który ma 90 lat, wciąż prowadzi samochód.
Is there anything that I can do to help?
Czy jest coś, co mogę zrobić, żeby pomóc?
The city where I grew up has changed a lot.
Miasto, w którym dorastałem, bardzo się zmieniło.
This is the reason why I decided to leave.
To jest powód, dla którego postanowiłem odejść.
Dr Johnson, whose research won an award, gave a lecture.
Dr Johnson, którego badania zdobyły nagrodę, wygłosił wykład.
Krok 3 z 5 · Ćwicz
Relative Clauses – ćwiczenia online
Kliknij poprawną odpowiedź lub wpisz brakujące słowo. Po każdej odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie.
The woman ___ lives next door is a nurse.
This is the house ___ I was born.
W non-defining relative clauses można używać 'that' zamiast 'which'.
I have a friend ___ father is a pilot.
2019 was the year ___ I started university.
Krok 4 z 5 · Sprawdź się
Relative Clauses – quiz i karta pracy
Odpowiedz na 5 pytań bez zaglądania do zasad. Zaliczony test oznaczy lekcję jako ukończoną.
Pytanie 1 z 5Zaliczenie: 4 z 5
Quiz do tego tematu
Test: Gramatyka Angielska B2
Sprawdź znajomość gramatyki angielskiej na poziomie B2. 12 pytań z 6 kluczowych tematów. Przygotuj się do matury rozszerzonej i FCE.
Karta pracy do druku
Wolisz ćwiczyć na papierze? Wydrukuj zestaw zadań z tego zagadnienia – z kluczem odpowiedzi na osobnej stronie.
Relative Clauses – karta pracy do drukuKrok 5 z 5 · Co dalej
Co dalej?
Oznacz lekcję jako ukończoną i przejdź do następnej.
Relative Clauses – co jeszcze warto wiedzieć
Relative Clauses - zdania względne na B2
Zdania względne to niezbędny element gramatyki angielskiej na poziomie B2. Umiejętność poprawnego tworzenia defining i non-defining relative clauses jest sprawdzana na maturze i egzaminach certyfikatowych.
Regularnie ćwicz używanie zaimków względnych who, which, that, whose, where i when poprzez quizy i ćwiczenia. Budowanie złożonych zdań z relative clauses wymaga też dobrego słownictwa, więc pracuj nad obydwoma aspektami równolegle.
Relative Clauses – najczęstsze pytania
Defining relative clauses identyfikują rzeczownik i są niezbędne dla sensu zdania (bez przecinków, można użyć 'that'). Non-defining relative clauses dodają dodatkowe informacje, które można pominąć (z przecinkami, nie można użyć 'that'). Porównaj: 'The students who passed got certificates' (definiujące - którzy zdali) vs 'My students, who are very smart, passed the exam' (niedefiniujące - dodatkowa informacja).
Zaimek względny można pominąć TYLKO w defining relative clauses, gdy jest dopełnieniem (object), nie podmiotem (subject). Na przykład: 'The book (that) I read' - można pominąć 'that', bo 'I' jest podmiotem. Ale nie można pominąć w: 'The book that is on the table' - 'that' jest podmiotem zdania względnego.
'Whose' to zaimek dzierżawczy oznaczający 'czyj/czyja/czyje' - używamy go w relative clauses: 'The man whose car was stolen' (mężczyzna, którego samochód ukradziono). 'Who's' to skrót od 'who is' lub 'who has': 'Who's coming tonight?' (Kto przychodzi dziś wieczorem?). To bardzo często mylone słowa.