Czym sa zdania wzgledne?
Relative Clauses to zdania podrzedne, ktore opisuja lub identyfikuja rzeczownik w zdaniu glownym. Lacza sie ze zdaniem glownym za pomoca zaimkow wzglednych (relative pronouns).
Na przyklad w zdaniu "The woman who lives next door is a doctor", czesc "who lives next door" to relative clause, ktore opisuje "the woman".
Na poziomie B2 kluczowe jest rozroznienie miedzy dwoma typami: defining (definiujace) i non-defining (niedefiniujace).
The man who called you is my brother.
Mezczyzna, ktory do ciebie dzwonil, to moj brat.
This is the restaurant where we had dinner.
To jest restauracja, w ktorej jedlismy kolacje.
I know a girl whose father is a famous actor.
Znam dziewczyne, ktorej ojciec jest slawnym aktorem.
Zaimki wzgledne (Relative Pronouns)
W jezyku angielskim uzywamy nastepujacych zaimkow wzglednych:
- who - dla osob (podmiot lub dopelnienie)
- which - dla rzeczy i zwierzat
- that - dla osob i rzeczy (tylko w defining clauses)
- whose - wyrazenie przynaleznosci (czyj/czyja/czyje)
- where - dla miejsc
- when - dla czasu
Wybor zaimka zalezy od tego, co opisujemy (osobe, rzecz, miejsce, czas) oraz od typu zdania wzglednego.
The teacher who taught me English was very patient.
Nauczyciel, ktory uczyl mnie angielskiego, byl bardzo cierpliwy.
The car which is parked outside belongs to my neighbour.
Samochod, ktory stoi na dworze, nalezy do mojego sasiada.
That was the year when everything changed.
To byl rok, kiedy wszystko sie zmienilo.
Zdania definiujace (Defining Relative Clauses)
Defining relative clauses (zdania definiujace) identyfikuja rzeczownik - bez nich zdanie nie ma pelnego sensu lub zmienia znaczenie. Kluczowe zasady:
- Nie uzywamy przecinkow - zdanie wzgledne jest nieodlaczna czescia zdania
- Mozemy uzyc that zamiast who/which
- Mozemy pominac zaimek, gdy jest dopelnieniem (nie podmiotem)
Porownaj: "The book that I bought is interesting" - mozemy pominac "that": "The book I bought is interesting".
The woman that/who works here is my aunt.
Kobieta, ktora tu pracuje, to moja ciotka.
The film (that) we watched last night was boring.
Film, ktory ogladalismy wczoraj wieczorem, byl nudny.
People who exercise regularly live longer.
Ludzie, ktorzy regularnie cwicza, zyja dluzej.
Zdania niedefiniujace (Non-defining Relative Clauses)
Non-defining relative clauses dostarczaja dodatkowych informacji, ktore mozna usunac bez zmiany glownego sensu zdania. Kluczowe zasady:
- Zawsze oddzielamy przecinkami - to najwazniejsza roznica
- Nie uzywamy 'that' - tylko who, which, whose, where, when
- Nie pomijamy zaimka wzglednego
Non-defining clauses czesto podaja dodatkowe informacje o nazwach wlasnych, np. "London, which is the capital of the UK, is very expensive."
My sister, who lives in London, is a lawyer.
Moja siostra, ktora mieszka w Londynie, jest prawniczka.
The Eiffel Tower, which was built in 1889, is 330 meters tall.
Wieza Eiffla, ktora zostala zbudowana w 1889 roku, ma 330 metrow.
Mr Smith, whose daughter is in my class, is a pilot.
Pan Smith, ktorego corka jest w mojej klasie, jest pilotem.
Kiedy uzywac 'that', a kiedy 'which'?
To jedno z najczesciej zadawanych pytan na poziomie B2:
- that - uzywamy TYLKO w defining relative clauses (bez przecinkow)
- which - uzywamy w obu typach, ale w non-defining jest OBOWIAZKOWY
W praktyce, w defining clauses that jest czesciej uzywane niz which w mowie potocznej i amerykanskim angielskim. W non-defining clauses zawsze uzywamy which, nigdy that.
Dodatkowo, that jest preferowane po: superlativach, all, everything, nothing, something, the only, the first/last.
This is the best film that I have ever seen. (defining - 'that' preferred after superlative)
To najlepszy film, jaki kiedykolwiek widzialem.
His new car, which cost a fortune, broke down yesterday. (non-defining - 'which' required)
Jego nowy samochod, ktory kosztowal fortune, zepsul sie wczoraj.
Everything that he said was true. ('that' after 'everything')
Wszystko, co powiedzial, bylo prawda.
Najczestsze bledy
Oto typowe bledy w uzywaniu relative clauses na poziomie B2:
- Uzywanie that w non-defining clauses: "My mother, that is a teacher..." - ZILE
- Brak przecinkow w non-defining clauses lub dodawanie ich w defining clauses
- Powtarzanie zaimka: "The man who I met him..." zamiast "The man who I met..."
- Pomijanie zaimka w non-defining clauses: "London, is the capital..." zamiast "London, which is the capital..."
- Mylenie whose z who's: "whose" = czyj, "who's" = who is
WRONG: Paris, that is in France, is beautiful. CORRECT: Paris, which is in France, is beautiful.
ZLE: that w non-defining. DOBRZE: which w non-defining.
WRONG: The boy who I saw him was tall. CORRECT: The boy who I saw was tall.
ZLE: podwojony zaimek (who + him). DOBRZE: The boy who I saw...
WRONG: The man whose is a doctor... CORRECT: The man whose wife is a doctor...
ZLE: whose is... DOBRZE: whose + rzeczownik.
Przykłady
| Angielski | Polski | |
|---|---|---|
| The hotel where we stayed was right on the beach. | Hotel, w ktorym mieszkalismy, byl tuzy przy plazy. | |
| She married a man whose family comes from Italy. | Wyszla za mezczyzne, ktorego rodzina pochodzi z Wloch. | |
| The day when I graduated was the happiest day of my life. | Dzien, w ktorym ukonczylem studia, byl najszczesliwszym dniem mojego zycia. | |
| The book that you recommended was fantastic. | Ksiazka, ktora poleciles, byla fantastyczna. | |
| My neighbour, who is 90 years old, still drives a car. | Moj sasiad, ktory ma 90 lat, wciaz prowadzi samochod. | |
| Is there anything that I can do to help? | Czy jest cos, co moge zrobic, zeby pomoc? | |
| The city where I grew up has changed a lot. | Miasto, w ktorym dorastalem, bardzo sie zmienilo. | |
| This is the reason why I decided to leave. | To jest powod, dla ktorego postanowilem odejsc. | |
| Dr Johnson, whose research won an award, gave a lecture. | Dr Johnson, ktorego badania zdobyly nagrode, wyglosil wyklad. |
Ćwiczenia interaktywne
Kliknij poprawną odpowiedź lub wpisz brakujące słowo. Po udzieleniu odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie.
The woman ___ lives next door is a nurse.
This is the house ___ I was born.
Which sentence is correct?
W non-defining relative clauses mozna uzywac 'that' zamiast 'which'.
I have a friend ___ father is a pilot.
The film ___ we watched last night was great.
W defining relative clauses mozna pominac zaimek wzgledny, gdy jest on dopelnieniem.
2019 was the year ___ I started university.
My brother, ___ is a doctor, lives in Warsaw.
Zdania definiujace (defining) oddzielamy przecinkami od reszty zdania.
Powiązane tematy
Sprawdź się - quizy
Test: Gramatyka Angielska B2
Sprawdz znajomosc gramatyki angielskiej na poziomie B2. 12 pytan z 6 kluczowych tematow. Przygotuj sie do matury rozszerzonej i FCE.
Relative Clauses - zdania wzgledne na B2
Zdania wzgledne to niezbedny element gramatyki angielskiej na poziomie B2. Umiejetnosc poprawnego tworzenia defining i non-defining relative clauses jest sprawdzana na maturze i egzaminach certyfikatowych.
Regularnie cwicz uzywanie zaimkow wzglednych who, which, that, whose, where i when poprzez quizy i cwiczenia. Budowanie zlozonych zdan z relative clauses wymaga tez dobrego slownictwa, wiec pracuj nad obydwoma aspektami rownolegle.
Najczęściej zadawane pytania
Defining relative clauses identyfikuja rzeczownik i sa niezbedne dla sensu zdania (bez przecinkow, mozna uzyc 'that'). Non-defining relative clauses dodaja dodatkowe informacje, ktore mozna pominac (z przecinkami, nie mozna uzyc 'that'). Porownaj: 'The students who passed got certificates' (definiujace - ktorzy zdali) vs 'My students, who are very smart, passed the exam' (niedefiniujace - dodatkowa informacja).
Zaimek wzgledny mozna pominac TYLKO w defining relative clauses, gdy jest dopelnieniem (object), nie podmiotem (subject). Na przyklad: 'The book (that) I read' - mozna pominac 'that', bo 'I' jest podmiotem. Ale nie mozna pominac w: 'The book that is on the table' - 'that' jest podmiotem zdania wzglednego.
'Whose' to zaimek dzierzawczy oznaczajacy 'czyj/czyja/czyje' - uzywamy go w relative clauses: 'The man whose car was stolen' (mezczyzna, ktorego samochod ukradziono). 'Who's' to skrot od 'who is' lub 'who has': 'Who's coming tonight?' (Kto przychodzi dzis wieczorem?). To bardzo czesto mylone slowa.