Lekcja 10 z 12 · kurs od podstaw · 20–25 minut
Umiejętności i prośby po angielsku – can i can't
Po tej lekcji umiesz powiedzieć, co umiesz, a czego nie, poprosić o pomoc i zapytać, czy coś wolno.
Cel lekcji 10
- Powiesz, co umiesz robić: I can…
- Powiesz, czego nie umiesz albo nie możesz: I can't…
- Poprosisz o pomoc: Can you…, please?
- Zapytasz o pozwolenie: Can I…?
Na rozgrzewkę: 4 pytania z lekcji 9
W lekcji 9 mówiłeś, co jest w okolicy, i pytałeś o drogę. Odpowiedz na głos na cztery pytania, zanim przejdziemy do próśb.
- Jak powiesz: Niedaleko jest park?
- Jak zapytasz: Czy jest tu niedaleko apteka?
- Jak powiesz: Skręć w lewo?
- Jak powiesz: Proszę iść prosto?
Sprawdź odpowiedziUkryj odpowiedzi
1.There's a park near here.
2.Is there a chemist's near here?
3.Turn left.
4.Go straight on.
Krok 1: Słówka i zwroty: umiem, mogę, czy możesz
Can to jedno z najbardziej opłacalnych słów w angielskim. Tym samym krótkim wyrazem mówisz o umiejętnościach, prosisz o przysługę i pytasz o zgodę. Do tego nie odmienia się przez osoby i nie potrzebuje do ani does.
Kliknij głośnik, posłuchaj i powtórz na głos. Przy trudniejszych słowach jest podpowiedź czytaj: – wymowa zapisana polskimi literami.
I can drive.
Umiem prowadzić samochód.
I can't swim.
czytaj: aj kant słym
Nie umiem pływać.
I can use a computer.
czytaj: aj ken juz e kom-pju-ter
Umiem obsługiwać komputer.
Can you speak English?
Czy mówisz po angielsku?
I can speak a little English.
czytaj: aj ken spik e ly-tyl yn-glysz
Mówię trochę po angielsku.
Yes, I can. / No, I can't.
Tak, umiem. / Nie, nie umiem.
Can you help me, please?
Czy możesz mi pomóc?
Can you speak more slowly, please?
czytaj: ken ju spik mor słoł-li, pliz
Czy możesz mówić wolniej?
Can I ask a question?
czytaj: ken aj ask e kłes-czyn
Czy mogę zadać pytanie?
Can I pay by card?
Czy mogę zapłacić kartą?
Can I open the window?
Czy mogę otworzyć okno?
Sure. / Of course.
czytaj: szor / of kors
Jasne. / Oczywiście.
Sorry, I can't.
Przykro mi, nie mogę.
I can't hear you.
Nie słyszę cię.
Warto wiedzieć
W zdaniu twierdzącym can wymawia się krótko i słabo (ken), a can't – długo i wyraźnie: po brytyjsku kant, po amerykańsku kent. Jeśli boisz się, że rozmówca nie dosłyszy różnicy, powiedz pełną formę: I cannot.
Krok 2: Dialog: posłuchaj i przeczytaj na głos
Rozmowa o pracę w firmie kurierskiej
Piotr, brat Marty, też przeprowadził się do Anglii i szuka pracy jako kierowca. Rozmawia z kierowniczką firmy dostawczej.
Kierowniczka
So, Piotr, can you drive a van?
A więc, Piotrze, umiesz prowadzić furgonetkę?
Piotr
Yes, I can. I'm a driver.
Tak, umiem. Jestem kierowcą.
Kierowniczka
Great. Can you work at the weekend?
Świetnie. Możesz pracować w weekendy?
Piotr
I can work on Saturdays, but I can't work on Sundays.
Mogę pracować w soboty, ale nie mogę w niedziele.
Kierowniczka
That's fine. Can you speak English on the phone?
W porządku. Potrafisz rozmawiać po angielsku przez telefon?
Piotr
I can speak a little English. Can you speak more slowly, please?
Mówię trochę po angielsku. Czy może pani mówić wolniej?
Kierowniczka
Of course. Can you use a computer?
Oczywiście. Umiesz obsługiwać komputer?
Piotr
Yes, I can. Can I ask a question?
Tak, umiem. Czy mogę zadać pytanie?
Kierowniczka
Sure.
Jasne.
Piotr
Can I start on Monday?
Czy mogę zacząć w poniedziałek?
Kierowniczka
Yes, you can. Welcome to the team!
Tak, możesz. Witamy w zespole!
Krok 3: Gramatyka w pigułce: can / can't
Can i can't – umieć, móc
Can znaczy 'umieć' albo 'móc' i ma jedną formę dla wszystkich osób: I can, he can, they can. Po he i she nie dodajesz -s. Po can stoi czasownik w formie podstawowej, bez to: I can drive (nie: I can to drive).
Przeczenie to can't, czyli cannot: I can't swim. W pytaniu can przechodzi przed osobę, tak jak to be: Can you swim? Nie używasz tu do ani does. Krótkie odpowiedzi: Yes, I can. / No, I can't.
Tym samym słowem prosisz i pytasz o zgodę. Can you…? to prośba do kogoś: Can you help me, please? Can I…? to pytanie o pozwolenie: Can I pay by card?
| Rodzaj zdania | Przykład | Po polsku | Posłuchaj |
|---|---|---|---|
| umiejętność | I can drive. | Umiem prowadzić. | |
| he, she – bez -s | She can drive. | Ona umie prowadzić. | |
| przeczenie | I can't swim. | Nie umiem pływać. | |
| pytanie | Can you swim? | Czy umiesz pływać? | |
| prośba | Can you help me? | Czy możesz mi pomóc? | |
| pozwolenie | Can I pay by card? | Czy mogę zapłacić kartą? |
Przykłady
My brother can drive a van.
Mój brat umie prowadzić furgonetkę.
She can speak English and Polish.
Ona mówi po angielsku i po polsku.
I can't work on Sundays.
Nie mogę pracować w niedziele.
Can you cook? – Yes, I can.
Czy umiesz gotować? – Tak, umiem.
Can I start on Monday?
Czy mogę zacząć w poniedziałek?
Sorry, I can't hear you.
Przepraszam, nie słyszę cię.
Zapamiętaj
Can + czasownik bez to i bez -s. Can you…? – proszę kogoś. Can I…? – pytam, czy mogę.
Krok 4: Ćwiczenia z odpowiedziami
Ćwiczenie 1. Can czy can't?
Uzupełnij zdania słowem can albo can't. W jednym zdaniu trzeba wpisać czasownik z nawiasu w dobrej formie.
- I ______ drive. I'm a driver.
- She ______ swim. (–)
- ______ you help me, please?
- He can ______ English. (speak)
- ______ I pay by card?
- Sorry, I ______ hear you. (–)
Pokaż odpowiedziUkryj odpowiedzi
- can
- can't
- Can
- speak
- Can
- can't
Ćwiczenie 2. Która forma po can?
Zdecyduj, która wersja jest poprawna. Pamiętaj, że can zachowuje się inaczej niż zwykłe czasowniki z lekcji 5 i 6.
- She (can / cans) cook.
- Can he (drive / drives)?
- I (can't / don't can) swim.
- I can (use / to use) a computer.
- Can I ask a question? – (Sure / Yes, I do).
- (Can / Do) you swim? – Yes, I can.
Pokaż odpowiedziUkryj odpowiedzi
- can
- drive
- can't
- use
- Sure
- Can
Ćwiczenie 3. Umiejętności i prośby po angielsku
Przetłumacz na angielski. Prośby do drugiej osoby zakończ słowem please.
- Umiem prowadzić samochód.
- Nie umiem pływać.
- Czy możesz mi pomóc?
- Czy mogę zapłacić kartą?
- Czy umiesz mówić po angielsku? (z can)
- Przykro mi, nie mogę.
Pokaż odpowiedziUkryj odpowiedzi
- I can drive.
- I can't swim.
- Can you help me, please?
- Can I pay by card?
- Can you speak English?
- Sorry, I can't.
Krok 5: Powiedz to sam: zdania o sobie
Powiedz każde zdanie na głos, wstawiając prawdziwe informacje o sobie. Przykład pokazuje wzór – nie musisz go powtarzać słowo w słowo.
1.Powiedz o dwóch rzeczach, które umiesz robić.
Przykład:
I can drive and I can cook.
Umiem prowadzić samochód i umiem gotować.
2.Powiedz o jednej rzeczy, której nie umiesz.
Przykład:
I can't swim.
Nie umiem pływać.
3.Powiedz, jak mówisz po angielsku.
Przykład:
I can speak a little English.
Mówię trochę po angielsku.
4.Poproś rozmówcę, żeby mówił wolniej.
Przykład:
Can you speak more slowly, please?
Czy możesz mówić wolniej?
5.Poproś kogoś o pomoc.
Przykład:
Can you help me, please?
Czy możesz mi pomóc?
6.Zapytaj, czy możesz zapłacić kartą.
Przykład:
Can I pay by card?
Czy mogę zapłacić kartą?
Podsumowanie lekcji 10
Zaznacz to, co już umiesz. Jeśli któryś punkt zostaje pusty, wróć do odpowiedniego kroku, zanim zrobisz test.
Krok 6: Sprawdź się po lekcji
Sześć pytań ze słówek, dialogu i gramatyki tej lekcji. Zaliczony test oznacza lekcję jako ukończoną i dodaje punkty.
Pytanie 1 z 6Zaliczenie: 5 z 6
Albo oznacz lekcję ręcznie:
Co dalej?
Gdy zdania z kroku 5 mówisz bez zaglądania do tekstu, przejdź do lekcji 11. Zacznie się ona od krótkiej powtórki tego, czego nauczyłeś się dzisiaj.
Pogłęb temat tej lekcji
- Can i can't – pełna lekcjaWszystkie znaczenia can z przykładami i ćwiczeniami.
- Quiz: can i can'tSprawdź umiejętności, prośby i pozwolenia w teście.
- Rozmówki: rozmowa kwalifikacyjnaPytania rekrutera i gotowe odpowiedzi na rozmowę o pracę.
- Hobby po angielskuCzasowniki do zdań z can: grać, pływać, śpiewać, tańczyć.
Pytania do lekcji 10
Czy Can you…? nie brzmi niegrzecznie? Kiedy mówić Could you…?
Can you…, please? jest w pełni uprzejme w codziennych sytuacjach: w sklepie, w pracy wśród kolegów, w rozmowie ze znajomymi. Could you…? jest o stopień grzeczniejsze i pasuje do obcych osób, klientów i przełożonych. Budowa zdania się nie zmienia, więc gdy poczujesz się pewnie, po prostu zamień can na could.
Jak powiedzieć, że mówię po angielsku tylko trochę?
Najprościej: I can speak a little English. Możesz też od razu dodać prośbę: Can you speak more slowly, please? Większość rozmówców zwolni i uprości słownictwo. Nie warto zaczynać rozmowy od przepraszania za swój angielski – jasna informacja i prośba działają lepiej.
Dlaczego nie mówi się Do you can swim?
Bo can samo jest czasownikiem pomocniczym, tak jak do. W jednym zdaniu wystarcza jedno słowo pomocnicze, więc pytanie tworzy się przez przestawienie: You can swim → Can you swim? Z tego samego powodu przeczenie to can't, a nie don't can. Tak samo zachowują się to be i have got.