Lekcja 6 z 12 · kurs od podstaw · 20–25 minut
He works, she lives – końcówka -s, does i doesn't
Po tej lekcji umiesz opowiedzieć, co robi inna osoba – gdzie pracuje, jak żyje – i zadać o nią pytanie.
Cel lekcji 6
- Dodasz końcówkę -s do czasownika po he, she i it.
- Powiesz, czego ktoś nie robi: he doesn't…
- Zapytasz o inną osobę: Does she…? What does he do?
- Poznasz słowa potrzebne przy wynajmie mieszkania.
Na rozgrzewkę: 4 pytania z lekcji 5
Pytania z lekcji 5 dotyczą twojego dnia. Zwróć uwagę, że czasownik nie ma żadnej końcówki – dziś to się zmieni dla jednej osoby.
- Jak powiesz: Wstaję o siódmej?
- Jak powiesz: Nie piję kawy?
- Jak zapytasz: Czy pracujesz w biurze?
- Jak odpowiesz krótko 'tak' na pytanie z do?
Sprawdź odpowiedziUkryj odpowiedzi
1.I get up at seven.
2.I don't drink coffee.
3.Do you work in an office?
4.Yes, I do.
Krok 1: Słówka i zwroty: co robi on, co robi ona
Present simple ma jedną pułapkę: gdy mówisz o nim, o niej albo o rzeczy, czasownik dostaje końcówkę -s. Zapominają o niej wszyscy początkujący, dlatego poświęcamy jej całą lekcję. Przy okazji poznasz does – brata słówka do.
Kliknij głośnik, posłuchaj i powtórz na głos. Przy trudniejszych słowach jest podpowiedź czytaj: – wymowa zapisana polskimi literami.
He works in a bank.
czytaj: hi łerks yn e benk
On pracuje w banku.
She lives in Leeds.
czytaj: szi lywz yn lidz
Ona mieszka w Leeds.
He goes to work by car.
czytaj: hi gołz tu łerk baj kar
On jeździ do pracy samochodem.
She has lunch at twelve.
Ona je lunch o dwunastej.
He watches football.
czytaj: hi ło-czyz fut-bol
On ogląda piłkę nożną.
She studies English.
czytaj: szi sta-diz yn-glysz
Ona uczy się angielskiego.
He doesn't smoke.
czytaj: hi da-zynt smołk
On nie pali.
She doesn't eat meat.
Ona nie je mięsa.
Does he speak English?
czytaj: daz hi spik yn-glysz
Czy on mówi po angielsku?
Yes, he does. / No, he doesn't.
Tak. / Nie.
What does she do?
Czym ona się zajmuje?
Where does he work?
Gdzie on pracuje?
a flat
mieszkanie
the rent
czynsz
Warto wiedzieć
Końcówkę -s czyta się na trzy sposoby: jak 's' po głoskach bezdźwięcznych (works – łerks), jak 'z' po dźwięcznych (lives – lywz, goes – gołz) i jak 'yz' po syczących (watches – ło-czyz, finishes – fy-ny-szyz). Mieszkanie po amerykańsku to an apartment.
Krok 2: Dialog: posłuchaj i przeczytaj na głos
Rozmowa z właścicielem mieszkania
Marta chce wynająć mieszkanie dla całej rodziny. Właściciel, pan Davies, zadaje jej kilka pytań o nią i o męża, który dojedzie z Polski za miesiąc.
Pan Davies
So, the flat is for you and your husband?
Czyli mieszkanie jest dla pani i męża?
Marta
Yes, and our two children.
Tak, i dla dwójki naszych dzieci.
Pan Davies
What do you do, Marta?
Czym się pani zajmuje?
Marta
I'm an accountant. I work in an office in Manchester.
Jestem księgową. Pracuję w biurze w Manchesterze.
Pan Davies
And your husband? What does he do?
A mąż? Czym się zajmuje?
Marta
He's a driver. He works for a big company.
Jest kierowcą. Pracuje dla dużej firmy.
Pan Davies
Does he work at night?
Czy pracuje w nocy?
Marta
No, he doesn't. He starts at six and finishes at two.
Nie. Zaczyna o szóstej i kończy o drugiej.
Pan Davies
Does he smoke?
Czy pali?
Marta
No, he doesn't. And we haven't got a dog!
Nie. I nie mamy psa!
Pan Davies
Perfect. The rent is nine hundred pounds a month.
Doskonale. Czynsz wynosi dziewięćset funtów miesięcznie.
Krok 3: Gramatyka w pigułce: present simple: -s, does, doesn't
Present simple dla he, she, it: -s, doesn't, does
Po he, she i it czasownik w zdaniu twierdzącym dostaje końcówkę -s: I work → he works, I live → she lives. Po głoskach syczących oraz po go i do dodajesz -es: watches, finishes, goes, does. Gdy czasownik kończy się na spółgłoskę i y, y zamienia się w -ies: study → studies. Have ma własną formę: has.
W przeczeniu i pytaniu końcówkę -s przejmuje słowo pomocnicze: do zmienia się w does, a główny czasownik wraca do formy podstawowej. He doesn't work (nie: doesn't works). Does he work? (nie: Does he works?). Krótkie odpowiedzi: Yes, he does. / No, he doesn't.
| Zdanie | I, you, we, they | he, she, it | Posłuchaj |
|---|---|---|---|
| twierdzenie | I work. | He works. | |
| przeczenie | I don't work. | He doesn't work. | |
| pytanie | Do you work? | Does he work? | |
| krótka odpowiedź | Yes, I do. | Yes, he does. | |
| have | I have lunch. | She has lunch. |
Przykłady
My husband works for a big company.
Mój mąż pracuje dla dużej firmy.
She goes to work by bus.
Ona jeździ do pracy autobusem.
He starts at six and finishes at two.
On zaczyna o szóstej i kończy o drugiej.
Julia doesn't live in Italy.
Julia nie mieszka we Włoszech.
Does Tom speak Polish? – No, he doesn't.
Czy Tom mówi po polsku? – Nie.
Where does your sister live?
Gdzie mieszka twoja siostra?
Zapamiętaj
He, she, it: w zdaniu -s (he works), w przeczeniu doesn't + forma podstawowa, w pytaniu does + forma podstawowa.
Krok 4: Ćwiczenia z odpowiedziami
Ćwiczenie 1. Czasownik w dobrej formie
Wstaw czasownik z nawiasu w formie pasującej do osoby. Znak (–) oznacza przeczenie, a znak (?) pytanie.
- She ______ in a bank. (work)
- He ______ to work by bus. (go)
- My wife ______ lunch at one. (have)
- Tom ______ TV in the evening. (watch)
- She ______ coffee. (– drink)
- ______ he ______ in Leeds? (? live)
Pokaż odpowiedziUkryj odpowiedzi
- works
- goes
- has
- watches
- doesn't drink
- Does … live
Ćwiczenie 2. Do czy does? Z -s czy bez?
Sprawdź, o kim jest zdanie, i wybierz właściwą formę z nawiasu.
- (Do / Does) she speak English?
- He (don't / doesn't) smoke.
- Does she (work / works) here?
- My parents (live / lives) in Poland.
- What (do / does) you do?
- Does he work at night? – Yes, he (does / do).
Pokaż odpowiedziUkryj odpowiedzi
- Does
- doesn't
- work
- live
- do
- does
Ćwiczenie 3. Powiedz to o innej osobie
Przetłumacz na angielski. Pilnuj końcówki -s w twierdzeniach i jej braku po does i doesn't.
- On pracuje w biurze.
- Ona nie je mięsa.
- Czy on mówi po angielsku?
- Czym ona się zajmuje?
- Gdzie on pracuje?
- Mój mąż kończy pracę o piątej.
Pokaż odpowiedziUkryj odpowiedzi
- He works in an office.
- She doesn't eat meat.
- Does he speak English?
- What does she do?
- Where does he work?
- My husband finishes work at five.
Krok 5: Powiedz to sam: zdania o sobie
Powiedz każde zdanie na głos, wstawiając prawdziwe informacje o sobie. Przykład pokazuje wzór – nie musisz go powtarzać słowo w słowo.
1.Pomyśl o bliskiej osobie. Powiedz, gdzie pracuje.
Przykład:
My husband works for a big company.
Mój mąż pracuje dla dużej firmy.
2.Powiedz, o której ta osoba zaczyna pracę.
Przykład:
He starts work at six.
Zaczyna pracę o szóstej.
3.Powiedz, gdzie ta osoba mieszka.
Przykład:
She lives in Leeds.
Ona mieszka w Leeds.
4.Powiedz, co ta osoba robi wieczorem.
Przykład:
He watches football in the evening.
Wieczorem ogląda piłkę nożną.
5.Powiedz, czego ta osoba nie robi.
Przykład:
She doesn't eat meat.
Ona nie je mięsa.
6.Zapytaj znajomego o jego żonę albo męża: czy mówi po angielsku?
Przykład:
Does your wife speak English?
Czy twoja żona mówi po angielsku?
Podsumowanie lekcji 6
Zaznacz to, co już umiesz. Jeśli któryś punkt zostaje pusty, wróć do odpowiedniego kroku, zanim zrobisz test.
Krok 6: Sprawdź się po lekcji
Sześć pytań ze słówek, dialogu i gramatyki tej lekcji. Zaliczony test oznacza lekcję jako ukończoną i dodaje punkty.
Pytanie 1 z 6Zaliczenie: 5 z 6
Albo oznacz lekcję ręcznie:
Co dalej?
Gdy zdania z kroku 5 mówisz bez zaglądania do tekstu, przejdź do lekcji 7. Zacznie się ona od krótkiej powtórki tego, czego nauczyłeś się dzisiaj.
Pogłęb temat tej lekcji
Pytania do lekcji 6
Skąd wzięła się końcówka -s i czy naprawdę jest ważna?
To pozostałość dawnej odmiany czasownika – kiedyś angielski miał końcówki dla każdej osoby, a przetrwała tylko ta jedna. Bez niej rozmówca i tak cię zrozumie, ale zdanie He work in a bank od razu zdradza początkującego i jest liczone jako błąd na każdym egzaminie. Najłatwiej utrwalić ją, mówiąc na głos o konkretnej osobie.
Dlaczego po doesn't nie ma końcówki -s?
Bo końcówka jest już w słowie does (do + es). Angielski zaznacza trzecią osobę tylko raz w zdaniu: albo na czasowniku głównym (he works), albo na pomocniczym (he doesn't work, does he work). Podwójne oznaczenie – He doesn't works – to jeden z najczęstszych błędów Polaków.
Mówi się she has czy she has got?
Zależy od znaczenia. Gdy chodzi o posiadanie, pasują obie formy: She has a car albo She's got a car. Gdy have znaczy 'jeść' albo opisuje czynność, używasz tylko samego has: She has lunch at twelve, She has a shower. Nie mówi się She's got lunch at twelve.