Czym jest mowa zalezna?
Reported Speech (mowa zalezna) to sposob przekazywania cudzych slow bez ich dokladnego cytowania:
- Direct speech (mowa niezalezna): Tom said, "I am hungry."
- Reported speech (mowa zalezna): Tom said that he was hungry.
Glowne zmiany w mowie zaleznej:
- Cofanie czasow (tense backshift)
- Zmiana zaimkow (I --> he/she, we --> they)
- Zmiana okreslean czasu (today --> that day, tomorrow --> the next day)
Direct: 'I love pizza.' --> Reported: She said that she loved pizza.
Bezposrednia: Kocham pizze. --> Zalezna: Powiedziala, ze kochala pizze.
Direct: 'We are leaving.' --> Reported: They said they were leaving.
Bezposrednia: Wyjeżdżamy. --> Zalezna: Powiedzieli, ze wyjeżdżaja.
Direct: 'I will help you.' --> Reported: He said he would help me.
Bezposrednia: Pomoge ci. --> Zalezna: Powiedzial, ze mi pomoze.
Cofanie czasow (tense backshift)
Gdy zdanie wprowadzajace jest w czasie przeszlym (said, told), cofamy czasy o jeden krok:
- Present Simple --> Past Simple: "I work" --> He said he worked
- Present Continuous --> Past Continuous: "I am working" --> He said he was working
- Past Simple --> Past Perfect: "I worked" --> He said he had worked
- Present Perfect --> Past Perfect: "I have worked" --> He said he had worked
- Will --> Would: "I will work" --> He said he would work
- Can --> Could: "I can work" --> He said he could work
Wyjatki: could, would, should, might - NIE zmieniaja sie: "I could help" --> He said he could help.
'I like chocolate.' --> She said she liked chocolate.
Present Simple --> Past Simple
'I am studying.' --> He said he was studying.
Present Continuous --> Past Continuous
'I have finished.' --> She said she had finished.
Present Perfect --> Past Perfect
Say vs Tell - kluczowa roznica
Dwa najczestsze czasowniki wprowadzajace w reported speech to say i tell:
- Say - bez osoby lub z to + osoba: He said (that) he was tired. / He said to me that he was tired.
- Tell - ZAWSZE z osoba (bez to): He told me (that) he was tired.
Czeste bledy:
- He said me... - ZLE! Poprawnie: He told me lub He said to me
- He told that... - ZLE! Poprawnie: He told me that lub He said that
She said that she was busy.
Powiedziala, ze jest zajeta. (say - bez osoby)
She told me that she was busy.
Powiedziala mi, ze jest zajeta. (tell + osoba)
WRONG: She said me she was busy. CORRECT: She told me she was busy.
Blad: said me. Poprawnie: told me.
Pytania w mowie zaleznej
Przeksztalcajac pytania na mowe zalezna, pamietaj o zmianie szyku - pytanie staje sie zdaniem oznajmujacym:
- Pytania z zaimkiem pytajacym (what, where, when, why, how): zachowujemy zaimek + szyk oznajmujacy:
"Where do you live?" --> She asked me where I lived. - Pytania yes/no: dodajemy if lub whether:
"Do you like coffee?" --> She asked me if I liked coffee.
Wazne: NIE uzywamy szyku pytajacego (inwersji) w mowie zaleznej: She asked where I lived. (NIE: She asked where did I live.)
'What time is it?' --> He asked what time it was.
Pytanie z what --> szyk oznajmujacy, cofniecie czasu.
'Do you speak English?' --> She asked me if I spoke English.
Pytanie yes/no --> if/whether + szyk oznajmujacy.
'Have you ever been to London?' --> He asked whether I had ever been to London.
Whether mozna uzywac zamiennie z if.
Rozkazy i prosba w mowie zaleznej
Rozkazy (imperatives) i prosby w mowie zaleznej uzywaja tell/ask + osoba + to + bezokolicznik:
- Rozkaz: "Close the door." --> He told me to close the door.
- Przeczenie: "Don't be late." --> She told us not to be late.
- Prosba: "Please help me." --> She asked me to help her.
Uzywamy tell dla rozkazow i ask dla prosb. Przeczenie: not to + bezokolicznik.
'Sit down.' --> The teacher told the students to sit down.
Rozkaz: told + osoba + to + bezokolicznik.
'Don't touch that!' --> She told me not to touch that.
Przeczenie: told + osoba + not to + bezokolicznik.
'Could you open the window, please?' --> He asked me to open the window.
Prosba: asked + osoba + to + bezokolicznik.
Zmiany zaimkow i okreslean czasu
Oprocz cofania czasow, w mowie zaleznej zmieniamy tez zaimki i okreslenia czasu i miejsca:
- I --> he/she, we --> they, my --> his/her, our --> their
- this --> that, these --> those
- here --> there
- today --> that day
- tomorrow --> the next day / the following day
- yesterday --> the day before / the previous day
- now --> then / at that moment
- ago --> before / earlier
'I'll do it tomorrow.' --> He said he would do it the next day.
I --> he, will --> would, tomorrow --> the next day.
'We are here now.' --> They said they were there then.
We --> they, here --> there, now --> then.
'I saw her yesterday.' --> He said he had seen her the day before.
I --> he, saw --> had seen, yesterday --> the day before.
Przykłady
| Angielski | Polski | |
|---|---|---|
| 'I'm tired.' --> She said she was tired. | Powiedziala, ze jest zmeczona. | |
| 'We have finished.' --> They told us they had finished. | Powiedzieli nam, ze skonczyli. | |
| 'I will call you.' --> He said he would call me. | Powiedzial, ze zadzwoni. | |
| 'Where do you work?' --> She asked me where I worked. | Zapytala mnie, gdzie pracuję. | |
| 'Can you help me?' --> He asked if I could help him. | Zapytal, czy mogę mu pomoc. | |
| 'Don't be late.' --> She told us not to be late. | Powiedziala nam, zebysmy sie nie spóźniali. | |
| 'I bought a new car yesterday.' --> He said he had bought a new car the day before. | Powiedzial, ze kupil nowy samochod dzien wczesniej. | |
| 'I'm going to London tomorrow.' --> She said she was going to London the next day. | Powiedziala, ze jedzie do Londynu nastepnego dnia. | |
| 'Please close the window.' --> He asked me to close the window. | Poprosil mnie, zebym zamknal okno. | |
| 'I can swim.' --> She said she could swim. | Powiedziala, ze umie plywac. |
Ćwiczenia interaktywne
Kliknij poprawną odpowiedź lub wpisz brakujące słowo. Po udzieleniu odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie.
'I like chocolate.' --> She said she ___ chocolate.
'Where do you live?' --> She asked me ___.
Zdanie 'He said me that he was tired.' jest poprawne.
'I will help you.' --> She said she ___ help me.
'Don't open the door!' --> He told me ___.
'Are you coming to the party?' --> She asked me ___ I ___ coming to the party.
Uloż zdanie: told / he / to / me / the / close / door
'I have never been to Spain.' --> She said she ___ never ___ to Spain.
W reported speech 'tomorrow' zmienia sie na 'the next day'.
'I can speak French.' --> He said he ___ speak French.
Powiązane tematy
Sprawdź się - quizy
Quiz: Reported Speech -cwiczenia (B1)
Przecwicz mowe zalezna (Reported Speech) na poziomie B1. 10 pytan o cofaniu czasow, say vs tell i czasownikach raportujacych. Darmowy quiz z wyjasnieniami!
Reported Speech (mowa zalezna) to jedno z kluczowych zagadnien gramatyki angielskiej na poziomie B1. Pozwala relacjonowac, co ktos powiedzial, zapytal lub kazal zrobic - bez dokladnego cytowania slow.
Cofanie czasow - fundament reported speech
Najwazniejsza zasada mowy zaleznej to cofanie czasow (tense backshift). Kiedy zdanie wprowadzajace jest w przeszlosci (said, told), wszystkie czasy w cytowanych slowach cofamy o jeden krok: Present Simple --> Past Simple, Present Perfect --> Past Perfect, will --> would, can --> could. To mechaniczna zmiana, ktora po cwiczeniach staje sie automatyczna.
Say vs Tell - najczestszy blad
Rozroznienie miedzy say i tell to pulapka dla wielu uczniow. Zapamietaj prosta zasade: tell + osoba (He told me...), say + bez osoby (He said...) lub say + to + osoba (He said to me...). Nigdy: He said me... ani He told that...
Pytania i rozkazy w reported speech
Na poziomie B1 musisz tez umiec przeksztalcac pytania i rozkazy. Pytania traca szyk pytajacy i dostaja if/whether (dla pytan yes/no) lub zachowuja zaimek pytajacy. Rozkazy uzywaja struktury told/asked + osoba + to + bezokolicznik.
Przygotowanie do egzaminow
Reported speech to jeden z najczesciej testowanych tematow na maturze podstawowej. Pojawia sie w transformacjach zdan, uzupelnianiu luk i testach wielokrotnego wyboru. Sprawdz nasze quizy online, by przetestowac wiedze, i rozszerzaj slownictwo potrzebne do relacjonowania rozmow.
Reported speech laczy sie z innymi tematami na poziomie B1: Passive Voice (It was said that...), Modal Verbs (cofanie can --> could) i Past Continuous (cofanie Present Continuous). Wszystkie materialy znajdziesz w sekcji gramatyka.
Najczęściej zadawane pytania
Cofanie czasow jest obowiazkowe, gdy zdanie wprowadzajace jest w czasie przeszlym (said, told). Jesli zdanie wprowadzajace jest w czasie terazniejszym (says, tells), nie cofamy: He says he is tired. (bez cofania). W praktyce na B1 wiekszosc zdan reported speech uzywa said/told, wiec cofanie jest standardem.
Say nie wymaga osoby: She said that... (lub She said to me that...). Tell ZAWSZE wymaga osoby: She told me that... (NIE: She told that...). Najczestsze bledy: 'She said me' (zle!) i 'She told that' (zle!). Zapamietaj: TELL + OSOBA, SAY + (to osoba) lub bez osoby.
Pytania z what/where/when/why/how: zachowaj zaimek + szyk oznajmujacy + cofnij czas: 'Where do you live?' --> She asked where I lived. Pytania yes/no: dodaj if/whether + szyk oznajmujacy: 'Do you like coffee?' --> She asked if I liked coffee. NIGDY nie uzywaj szyku pytajacego (inwersji) w reported speech.
Nie, 'that' jest opcjonalne. Mozna powiedziec zarowno 'She said that she was happy' jak i 'She said she was happy'. Obie formy sa poprawne. W mowie potocznej czesciej pomijamy 'that', w pisemnym angielskim czesciej je dodajemy.
Reported speech to bardzo czesty temat maturalny. Pojawia sie w transformacjach zdan (zamien mowe niezalezna na zalezna), uzupelnianiu luk i wyborze odpowiedzi. Sprawdzane sa glownie: cofanie czasow, say vs tell, pytania posrednie (if/whether) i rozkazy (told me to / asked me to).