Krok 1 z 5 · Zasada
Przeczytaj zasadę i obejrzyj tabele. Ramki z napisem Zapamiętaj to najważniejsze reguły.
Na poziomie B1 nauczysz się cofać czasy, przekształcać pytania i rozkazy oraz rozróżniać say i tell.
Czym jest mowa zależna?
Reported Speech (mowa zależna) to sposób przekazywania cudzych słów bez ich dokładnego cytowania:
- Direct speech (mowa niezależna): Tom said, "I am hungry."
- Reported speech (mowa zależna): Tom said that he was hungry.
Główne zmiany w mowie zależnej:
- Cofanie czasów (tense backshift)
- Zmiana zaimków (I --> he/she, we --> they)
- Zmiana określeń czasu (today --> that day, tomorrow --> the next day)
Przykłady
Direct: 'I love pizza.' --> Reported: She said that she loved pizza.
Bezpośrednia: Kocham pizzę. --> Zależna: Powiedziała, że kochała pizzę.
Direct: 'We are leaving.' --> Reported: They said they were leaving.
Bezpośrednia: Wyjeżdżamy. --> Zależna: Powiedzieli, że wyjeżdżają.
Direct: 'I will help you.' --> Reported: He said he would help me.
Bezpośrednia: Pomogę ci. --> Zależna: Powiedział, że mi pomoże.
Cofanie czasów (tense backshift)
Gdy zdanie wprowadzające jest w czasie przeszłym (said, told), cofamy czasy o jeden krok:
- Present Simple --> Past Simple: "I work" --> He said he worked
- Present Continuous --> Past Continuous: "I am working" --> He said he was working
- Past Simple --> Past Perfect: "I worked" --> He said he had worked
- Present Perfect --> Past Perfect: "I have worked" --> He said he had worked
- Will --> Would: "I will work" --> He said he would work
- Can --> Could: "I can work" --> He said he could work
Wyjątki: could, would, should, might - NIE zmieniają się: "I could help" --> He said he could help.
Przykłady
'I like chocolate.' --> She said she liked chocolate.
Present Simple --> Past Simple
'I am studying.' --> He said he was studying.
Present Continuous --> Past Continuous
'I have finished.' --> She said she had finished.
Present Perfect --> Past Perfect
Say vs Tell - kluczowa różnica
Dwa najczęstsze czasowniki wprowadzające w reported speech to say i tell:
- Say - bez osoby lub z to + osoba: He said (that) he was tired. / He said to me that he was tired.
- Tell - ZAWSZE z osobą (bez to): He told me (that) he was tired.
Częste błędy:
- He said me... - ŹLE! Poprawnie: He told me lub He said to me
- He told that... - ŹLE! Poprawnie: He told me that lub He said that
Przykłady
She said that she was busy.
Powiedziała, że jest zajęta. (say - bez osoby)
She told me that she was busy.
Powiedziała mi, że jest zajęta. (tell + osoba)
WRONG: She said me she was busy. CORRECT: She told me she was busy.
Błąd: said me. Poprawnie: told me.
Pytania w mowie zależnej
Przekształcając pytania na mowę zależną, pamiętaj o zmianie szyku - pytanie staje się zdaniem oznajmującym:
- Pytania z zaimkiem pytającym (what, where, when, why, how): zachowujemy zaimek + szyk oznajmujący:
"Where do you live?" --> She asked me where I lived. - Pytania yes/no: dodajemy if lub whether:
"Do you like coffee?" --> She asked me if I liked coffee.
Ważne: NIE używamy szyku pytającego (inwersji) w mowie zależnej: She asked where I lived. (NIE: She asked where did I live.)
Przykłady
'What time is it?' --> He asked what time it was.
Pytanie z what --> szyk oznajmujący, cofnięcie czasu.
'Do you speak English?' --> She asked me if I spoke English.
Pytanie yes/no --> if/whether + szyk oznajmujący.
'Have you ever been to London?' --> He asked whether I had ever been to London.
Whether można używać zamiennie z if.
Rozkazy i prośba w mowie zależnej
Rozkazy (imperatives) i prośby w mowie zależnej używają tell/ask + osoba + to + bezokolicznik:
- Rozkaz: "Close the door." --> He told me to close the door.
- Przeczenie: "Don't be late." --> She told us not to be late.
- Prośba: "Please help me." --> She asked me to help her.
Używamy tell dla rozkazów i ask dla próśb. Przeczenie: not to + bezokolicznik.
Przykłady
'Sit down.' --> The teacher told the students to sit down.
Rozkaz: told + osoba + to + bezokolicznik.
'Don't touch that!' --> She told me not to touch that.
Przeczenie: told + osoba + not to + bezokolicznik.
'Could you open the window, please?' --> He asked me to open the window.
Prośba: asked + osoba + to + bezokolicznik.
Zmiany zaimków i określeń czasu
Oprócz cofania czasów, w mowie zależnej zmieniamy też zaimki i określenia czasu i miejsca:
- I --> he/she, we --> they, my --> his/her, our --> their
- this --> that, these --> those
- here --> there
- today --> that day
- tomorrow --> the next day / the following day
- yesterday --> the day before / the previous day
- now --> then / at that moment
- ago --> before / earlier
Przykłady
'I'll do it tomorrow.' --> He said he would do it the next day.
I --> he, will --> would, tomorrow --> the next day.
'We are here now.' --> They said they were there then.
We --> they, here --> there, now --> then.
'I saw her yesterday.' --> He said he had seen her the day before.
I --> he, saw --> had seen, yesterday --> the day before.
Krok 2 z 5 · Przykłady
Reported Speech – przykłady zdań z tłumaczeniem
Kliknij głośnik, posłuchaj zdania i powtórz je na głos. Żółte tło pokazuje omawianą formę.
'I'm tired.' --> She said she was tired.
Powiedziała, że jest zmęczona.
'We have finished.' --> They told us they had finished.
Powiedzieli nam, że skończyli.
'I will call you.' --> He said he would call me.
Powiedział, że zadzwoni.
'Where do you work?' --> She asked me where I worked.
Zapytała mnie, gdzie pracuję.
'Can you help me?' --> He asked if I could help him.
Zapytał, czy mogę mu pomóc.
'Don't be late.' --> She told us not to be late.
Powiedziała nam, żebyśmy się nie spóźniali.
'I bought a new car yesterday.' --> He said he had bought a new car the day before.
Powiedział, że kupił nowy samochód dzień wcześniej.
'I'm going to London tomorrow.' --> She said she was going to London the next day.
Powiedziała, że jedzie do Londynu następnego dnia.
'Please close the window.' --> He asked me to close the window.
Poprosił mnie, żebym zamknął okno.
'I can swim.' --> She said she could swim.
Powiedziała, że umie pływać.
Krok 3 z 5 · Ćwicz
Reported Speech – ćwiczenia online
Kliknij poprawną odpowiedź lub wpisz brakujące słowo. Po każdej odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie.
'I like chocolate.' --> She said she ___ chocolate.
'I will help you.' --> She said she ___ help me.
'Are you coming to the party?' --> She asked me ___ I ___ coming to the party.
Ułóż zdanie: told / he / to / me / the / close / door
'I can speak French.' --> He said he ___ speak French.
Krok 4 z 5 · Sprawdź się
Reported Speech – quiz i karta pracy
Odpowiedz na 5 pytań bez zaglądania do zasad. Zaliczony test oznaczy lekcję jako ukończoną.
Pytanie 1 z 5Zaliczenie: 4 z 5
Quiz do tego tematu
Quiz: Reported Speech -ćwiczenia (B1)
Przećwicz mowę zależną (Reported Speech) na poziomie B1. 10 pytań o cofaniu czasów, say vs tell i czasownikach raportujących. Darmowy quiz z wyjaśnieniami!
Karta pracy do druku
Wolisz ćwiczyć na papierze? Wydrukuj zestaw zadań z tego zagadnienia – z kluczem odpowiedzi na osobnej stronie.
Reported Speech – karta pracy do drukuKrok 5 z 5 · Co dalej
Co dalej?
Oznacz lekcję jako ukończoną i przejdź do następnej.
Reported Speech – co jeszcze warto wiedzieć
Reported Speech (mowa zależna) to jedno z kluczowych zagadnień gramatyki angielskiej na poziomie B1. Pozwala relacjonować, co ktoś powiedział, zapytał lub kazał zrobić - bez dokładnego cytowania słów.
Czytaj całe wyjaśnienie
Cofanie czasów - fundament reported speech
Najważniejsza zasada mowy zależnej to cofanie czasów (tense backshift). Kiedy zdanie wprowadzające jest w przeszłości (said, told), wszystkie czasy w cytowanych słowach cofamy o jeden krok: Present Simple --> Past Simple, Present Perfect --> Past Perfect, will --> would, can --> could. To mechaniczna zmiana, która po ćwiczeniach staje się automatyczna.
Say vs Tell - najczęstszy błąd
Rozróżnienie między say i tell to pułapka dla wielu uczniów. Zapamiętaj prostą zasadę: tell + osoba (He told me...), say + bez osoby (He said...) lub say + to + osoba (He said to me...). Nigdy: He said me... ani He told that...
Pytania i rozkazy w reported speech
Na poziomie B1 musisz też umieć przekształcać pytania i rozkazy. Pytania tracą szyk pytający i dostają if/whether (dla pytań yes/no) lub zachowują zaimek pytający. Rozkazy używają struktury told/asked + osoba + to + bezokolicznik.
Przygotowanie do egzaminów
Reported speech to jeden z najczęściej testowanych tematów na maturze podstawowej. Pojawia się w transformacjach zdań, uzupełnianiu luk i testach wielokrotnego wyboru. Sprawdź nasze quizy online, by przetestować wiedzę, i rozszerzaj słownictwo potrzebne do relacjonowania rozmów.
Reported speech łączy się z innymi tematami na poziomie B1: Passive Voice (It was said that...), Modal Verbs (cofanie can --> could) i Past Continuous (cofanie Present Continuous). Wszystkie materiały znajdziesz w sekcji gramatyka.
Reported Speech – najczęstsze pytania
Cofanie czasów jest obowiązkowe, gdy zdanie wprowadzające jest w czasie przeszłym (said, told). Jeśli zdanie wprowadzające jest w czasie teraźniejszym (says, tells), nie cofamy: He says he is tired. (bez cofania). W praktyce na B1 większość zdań reported speech używa said/told, więc cofanie jest standardem.
Say nie wymaga osoby: She said that... (lub She said to me that...). Tell ZAWSZE wymaga osoby: She told me that... (NIE: She told that...). Najczęstsze błędy: 'She said me' (źle!) i 'She told that' (źle!). Zapamiętaj: TELL + OSOBA, SAY + (to osoba) lub bez osoby.
Pytania z what/where/when/why/how: zachowaj zaimek + szyk oznajmujący + cofnij czas: 'Where do you live?' --> She asked where I lived. Pytania yes/no: dodaj if/whether + szyk oznajmujący: 'Do you like coffee?' --> She asked if I liked coffee. NIGDY nie używaj szyku pytającego (inwersji) w reported speech.
Nie, 'that' jest opcjonalne. Można powiedzieć zarówno 'She said that she was happy' jak i 'She said she was happy'. Obie formy są poprawne. W mowie potocznej częściej pomijamy 'that', w pisemnym angielskim częściej je dodajemy.
Reported speech to bardzo częsty temat maturalny. Pojawia się w transformacjach zdań (zamień mowę niezależną na zależną), uzupełnianiu luk i wyborze odpowiedzi. Sprawdzane są głównie: cofanie czasów, say vs tell, pytania pośrednie (if/whether) i rozkazy (told me to / asked me to).