Przejdź do treści
Darmowy Angielski

Gramatyka na maturę rozszerzoną z angielskiego

Kompletny przewodnik po zaawansowanej gramatyce na maturę rozszerzoną z angielskiego na poziomie B1-B2. Poznaj wszystkie wymagane struktury gramatyczne z przykładami i ćwiczeniami.

Tematy gramatyczne na maturze rozszerzonej

Present Simple

Kluczowy

Czas teraźniejszy prosty - rutyny, fakty, harmonogramy. Podstawa każdego egzaminu.

Present Continuous

Kluczowy

Czas teraźniejszy ciągły - czynności trwające, plany na bliską przyszłość.

Past Simple

Kluczowy

Czas przeszły prosty - wydarzenia zakończone, czasowniki regularne i nieregularne.

Past Continuous

Kluczowy

Czas przeszły ciągły - czynności trwające w przeszłości, tło wydarzeń.

Future Simple (will / going to)

Kluczowy

Czas przyszły - przewidywania, plany, spontaniczne decyzje i zamiary.

Present Perfect

Kluczowy

Czas teraźniejszy dokonany - doświadczenia, rezultaty, czynności trwające do teraz.

Present Perfect Continuous

Kluczowy

Czas teraźniejszy dokonany ciągły - czynności trwające od jakiegoś czasu z naciskiem na długość trwania.

Past Perfect

Kluczowy

Czas zaprzeszły - czynność wcześniejsza od innej czynności przeszłej.

Conditionals 2, 3 i mixed

Kluczowy

Okresy warunkowe drugi, trzeci i mieszane - sytuacje hipotetyczne i nierealne.

Advanced Passive Voice

Kluczowy

Zaawansowana strona bierna - have something done, passive z czasownikami modalnymi.

Relative Clauses

Ważny

Zdania względne - defining i non-defining, zaimki who, which, that, whose.

Third Conditional

Ważny

Trzeci okres warunkowy - sytuacje nierealne w przeszłości (If I had studied, I would have passed).

Modals (can, must, should, have to)

Ważny

Czasowniki modalne - umiejętności, obowiązki, rady, zakazy i pozwolenia.

Conditionals 0 i 1

Ważny

Okresy warunkowe zerowy i pierwszy - fakty ogólne i realne sytuacje przyszłe.

Reported Speech (zaawansowana)

Dodatkowy

Mowa zależna - pełny zakres zmian czasów, pytań, rozkazów i próśb.

Passive Voice B2

Dodatkowy

Zaawansowana strona bierna - have something done, passive z czasownikami modalnymi.

Gramatyka na maturę rozszerzoną - kompletny przewodnik B1-B2

Gramatyka na maturę rozszerzoną z angielskiego obejmuje zaawansowane struktury językowe na poziomie B1-B2 według CEFR. Oprócz całej gramatyki wymaganej na maturze rozszerzonej, egzamin wymaga biegłego posługiwania się złożonymi konstrukcjami. Na tej stronie znajdziesz kompletną listę zaawansowanych tematów gramatycznych z odniesieniami do ćwiczeń na DarmowyAngielski.pl.

Zaawansowane czasy angielskie

Matura rozszerzona wymaga znajomości wszystkich czasów z matury podstawowej (Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Continuous, Future, Present Perfect) PLUS następujących zaawansowanych czasów:

  • Present Perfect Continuous - do podkreślenia trwania czynności od przeszłości do teraz (I have been studying English for 5 years). Kluczowe jest rozróżnianie z Present Perfect Simple (I have read 3 books vs I have been reading this book for a week).
  • Past Perfect - do opisu czynności wcześniejszej w stosunku do innej czynności przeszłej (When I arrived, the film had already started). Często pojawia się w narracji i mowie zależnej.
  • Past Perfect Continuous - do podkreślenia trwania czynności przed innym wydarzeniem przeszłym (She had been waiting for 2 hours when the bus finally came). Łączy aspekt trwania z następstwem czasowym.

Okresy warunkowe - pełny zakres

Na maturze rozszerzonej wymagana jest znajomość wszystkich typów okresów warunkowych:

  • Zerowy i pierwszy - powtórka z poziomu podstawowego (If + Present Simple, Present Simple/will)
  • Drugi okres warunkowy - sytuacje hipotetyczne teraz/ogólnie (If I were you, I would accept the offer). Pamiętaj: were dla wszystkich osób w formalnym języku!
  • Trzeci okres warunkowy - sytuacje nierealne w przeszłości (If I had known about the party, I would have come). Często wyraża żal za przeszłymi decyzjami.
  • Mieszane okresy warunkowe - łączenie typów: przeszły warunek z teraźniejszym skutkiem (If I had accepted that job, I would be living in London now) lub odwrotnie.
Wskazówka egzaminowa: Transformacje zdań z okresami warunkowymi to jeden z najczęściej pojawiających się typów zadań na maturze rozszerzonej. Ćwicz przede wszystkim zamianę między typami warunków oraz konstrukcje z unless, provided that, as long as.

Zaawansowana strona bierna (Passive Voice)

Strona bierna na poziomie rozszerzonym obejmuje znacznie więcej struktur niż na maturze podstawowej:

  • Strona bierna we wszystkich czasach - w tym Present Perfect Passive (The report has been written), Past Perfect Passive (The work had been completed)
  • Strona bierna z czasownikami modalnymi - The project must be finished by Friday, The letter should have been sent yesterday
  • Konstrukcje z it is said/believed/reported - It is believed that he is innocent / He is believed to be innocent
  • Have/Get something done - I had my car repaired (kauzatywna strona bierna)

Zdania względne (Relative Clauses)

Na maturze rozszerzonej musisz rozróżniać i prawidłowo stosować:

  • Defining relative clauses - bez przecinków, określają który/jaki (The man who lives next door is a doctor)
  • Non-defining relative clauses - z przecinkami, dodają informację (My brother, who lives in London, is a doctor)
  • Zaimki względne - who, which, that, whose, where, when, whom - oraz wiedzieć kiedy można je opuścić

Inwersja (Inversion)

Inwersja to zmiana szyku zdania stosowana w formalnym języku angielskim. Na maturze rozszerzonej wymagana jest znajomość inwersji po:

  • Wyrażeniach przeczących - Never have I seen such beauty, Not only did she win, but she also broke the record
  • Hardly/Scarcely/No sooner - Hardly had I sat down when the phone rang, No sooner had we left than it started raining
  • Seldom/Rarely/Little - Seldom do we see such talent, Little did they know about the surprise
  • Only + okolicznik - Only after reading the book did I understand, Only then did she realize

Konstrukcje wish / if only

Konstrukcje z wish i if only wyrażają życzenia i żale:

  • Wish + Past Simple - życzenie dotyczące teraźniejszości (I wish I had more time)
  • Wish + Past Perfect - żal za przeszłością (I wish I had studied harder)
  • Wish + would - irytacja, życzenie zmiany (I wish you would stop talking)

Mowa zależna (Reported Speech) - poziom zaawansowany

Mowa zależna na maturze rozszerzonej wymaga umiejętności przekształcania złożonych wypowiedzi z uwzględnieniem: przesunięcia czasowego (backshift), zmiany zaimków i okoliczników czasu/miejsca, różnych czasowników wprowadzających (suggest, warn, deny, admit, recommend) oraz mowy zależnej z pytaniami, rozkazami i prośbami.

Częsta pułapka: W zadaniach na transformację zdań pamiętaj, że nie każdy czasownik wprowadzający wymaga przesunięcia czasowego. 'He says he is tired' (mówi teraz) vs 'He said he was tired' (powiedział wcześniej). Kontekst decyduje!

Plan przygotowania do matury rozszerzonej z gramatyki

  • Etap 1 (2-3 miesiące) - Upewnij się, że gramatyka z poziomu podstawowego jest opanowana perfekcyjnie
  • Etap 2 (2 miesiące) - Zaawansowane czasy: Present Perfect Continuous, Past Perfect, Past Perfect Continuous
  • Etap 3 (2 miesiące) - Okresy warunkowe 2, 3, mieszane + wish/if only + zaawansowana strona bierna
  • Etap 4 (2 miesiące) - Inwersja, zdania względne, mowa zależna
  • Etap 5 (2-3 miesiące) - Arkusze maturalne, transformacje zdań, testy próbne, quizy online

Ćwicz zaawansowaną gramatykę online

Na DarmowyAngielski.pl znajdziesz darmowe ćwiczenia gramatyczne na poziomie B1-B2, dopasowane do wymagań matury rozszerzonej. Szczególnie polecamy ćwiczenia na transformację zdań, które stanowią kluczową część egzaminu rozszerzonego.

Strona bierna | Mowa zależna | Present Perfect | Quizy gramatyczne | Matura rozszerzona

Najczęściej zadawane pytania

Matura rozszerzona wymaga znajomości wszystkich struktur z matury podstawowej PLUS zaawansowanych czasów (Present Perfect Continuous, Past Perfect, Past Perfect Continuous), okresów warunkowych typu 2, 3 i mieszanych, zaawansowanej strony biernej, zdań względnych (relative clauses), inwersji, konstrukcji wish/if only, zaawansowanej mowy zależnej oraz bardziej złożonych struktur zdaniowych.

Tak, mieszane okresy warunkowe (mixed conditionals) są wymagane na maturze rozszerzonej. Łączą one elementy różnych typów warunkowych, np. If I had studied harder (3rd conditional - przeszłość), I would have a better job now (2nd conditional - teraźniejszość). To jeden z trudniejszych tematów, ale bardzo często testowany na egzaminie.

Inwersja (inversion) to zmiana szyku zdania, gdzie czasownik posiłkowy staje przed podmiotem. Na maturze rozszerzonej wymagana jest znajomość inwersji po wyrażeniach takich jak: Never have I seen..., Not only did he..., Hardly had she..., Seldom do we..., No sooner had they... than... Inwersja pojawia się głównie w zadaniach na transformację zdań.

Przygotowanie do matury rozszerzonej wymaga systematycznej pracy: najpierw upewnij się, że opanowałeś gramatykę z poziomu podstawowego, potem stopniowo dodawaj zaawansowane struktury. Kluczowe są ćwiczenia na transformację zdań (paraphrasing), które stanowią istotną część egzaminu. Rozwiązuj arkusze z lat ubiegłych, czytaj teksty na poziomie B2 i analizuj użyte struktury.

Najtrudniejsze tematy to: inwersja (nietypowy szyk zdania), mieszane okresy warunkowe (łączenie typów), zaawansowana mowa zależna z przesunięciami czasowymi, konstrukcje wish/if only (rozróżnianie czasu teraźniejszego, przeszłego i przyszłego) oraz zdania względne (rozróżnianie defining i non-defining relative clauses). Regularne ćwiczenia transformacji zdań pomagają opanować te struktury.